Ürün yaşam eğrisi nedir ve evreleri nelerdir?

2 Temmuz 2020
Sinan Oypan

Ürün yaşam eğrisi, herbir ürün için farklı derecelerde gerçekleşen ve herbir ürün için de geçerli olan kavramlardan biridir. Herbir ürünün belli bir yaşam döngüsü vardır ve bunu yönetmek önemli olduğu gibi, bu süreyi uzatmak da yapılan çalışmalara göre değişiklik gösterir. Birkaç ürün bulup, sürekli olarak bunlara odaklanmanız mümkün değildir; çünkü belli bir zaman sonra bu ürünlerin değeri azalmaya başlar ve bu da karlılığı azaltırken marka değerini de düşürebilir. Bu nedenle de ürün yaşam eğrisi yönetimi yapamanız ve belli aralıklarla yeni ürünlere yönelmenizde fayda vardır.

Ürün yaşam eğrisi nedir?

Ürün yaşam eğrisi, bir ürünün üretim aşamasından başlayan ve sonrasında pazara girişinden itibaren ürünün gördüğü talebin azalmasıyla beraber ürünün yok oluşuna kadar geçenki süreyi tanımlamaktadır.

Herbir ürünün kendine ait bir yaşam döngüsü vardır ve bu döngü sektörlere göre değişebildiği gibi tüketici trendlerine, teknolojiye ve rekabete göre değişiklik gösterebilir. Bununla beraber pazarlama ve reklam çalışmaları da bu döngüye doğrudan etki etmektedir.

Ürün yaşam eğrisi, yapılan çalışmalarla uzatılabilmektedir. Ürüne olan talebi artırmak, rekabette ön plana çıkmak ve pazarda belli bir paya sahip olmak bu süreçte etkili olmaktadır.

Ürün yaşam eğrisi hangi döngülerden oluşur?

Ürün yaşam eğrisi 6 farklı aşamada gerçekleşmektedir. Bu aşamalar ise şöyle:

  • 1. Ürün geliştirme
  • 2. Ürünün piyasaya tanıtılışı
  • 3. Pazar payı alma ve büyüme
  • 4. Zirve dönemi
  • 5. Pazadaki doygunluk dönemi
  • 6. Düşüşe geçme

Şimdi de bu aşamaları detaylı olarak ele alalım:

1. Ürün geliştirme

Adında da anlaşılacağı gibi ürün yaşam eğrisi, ürünü geliştirme ile başlamaktadır. Arkaplanda yapılan testler, Ar-Ge çalışmaları, ürünün prototiplerinin geliştirilmesi, prototiplerin yatırımcılara ya da şirket çalışanlarına gösterilmesi, kabul edilen prototiplerin üretim sürecine girmesi, ürün geliştirme aşamasının içerisinde yer almaktadır.

Bu süreç Ar-Ge çalışmalarının ve yapılan testlerin kapsamına göre uzayıp kısalabilmektedir. Aynı zamanda pazardaki rekabette ürün geliştirme süreçlerini etkileyebilmektedir.

2. Ürünün piyasaya tanıtılışı

Ürün yaşam eğrisi, piyasa tanıtılış süreci ile de gerçekten başlamış olur; çünkü ürün tüketicilere ilk kez sunulmuştur ve bu noktadan itibaren yapılan çalışmaların, bu süreci uzun tutmak için önemli görevleri vardır.

Bu süreçte, ürün piyasaya sunulduktan itibaren pazarlama ve reklam çalışmalarına ağırlık verilmesi gerekmektedir. Bu çalışmalarla ürün tüketicilere tanıtılmalı ve ürüne bir talep yaratılmalıdır. Doğru hedefleme çalışmalarıyla ürünle ilgilenebilecek olan hedef kitleye ulaşılması ve farklı içerik çalışmalarıyla da ürüne olan ilgiyi artırmak gerekmektedir.

İlgili rehber: Hedef kitlenizi analiz ederek pazarlama çalışmalarınızı nasıl geliştirebilirsiniz?

Bu aşama genel olarak pazarlama ve reklam çalışmalarıyla ürüne belli bir talep oluşturma üzerine odaklanır. Farklı dağıtım kanallarının denemesi, farklı reklam modelleri ve içeriklerle hedef kitleye ulaşılarak, onların ilgisi çekilmeye çalışılır.

3. Pazar payı alma ve büyüme

Bu süreçte tüketiciler ürünü kabullenmişlerdir. Ürün yaşam eğrisi artık ürünün pazarda kendine yer bulması ve kabul görmesiyle devam etmektedir. Bu da yapılan pazarlama çalışmaları sonrasında ürüne olan talep artmıştır ve satış grafiği de artış göstermektedir.

Pazarda ürün kendine daha fazla yer bulduğunda ve satışlar arttığında, rekabette de bir hareketlenme olmaya başlar. Ürünün başarısını gören diğer firmalar da benzer yatırımlar yapmak için çalışmalar yapmaya başlayabilirler.

Bu dönemde pazarlama çalışmaları, ürünü satın almaya yönlendirmek yerine marka imajına ve ürünün güvenilirliği üzerine yoğunlaşmaktadır. Bunun nedeni ise rakip firmaların devreye girmesinin ardından pazar payını elde tutmak ve rakiplerden farklılıkları öne çıkartmaktır.

İlgili rehber: E-ticarette rakiplerinizi yakından takip etmenin 4 büyük faydası

4. Zirve dönemi

Ürünün zirve döneminde satış grafiği yükselişini durdurmuştur ve artık bu grafik düz bir çizgide gitmeye başlamıştır. Satışlarda beklenmedik artışlar olmadığı gibi ürün bir bakıma doygunluğa da ulaşmaya başlamıştır. Ürün yaşam eğrisi sürecinde ürünün düşüşe geçmesinden önceki sondan 2. adımdır da diyebiliriz.

Rakip firmaların da pazara girmesi ve alternatiflerin artmasıyla beraber firmalar, rekabette üst sırada kalabilmek ve ürünün satışlarını devam ettirebilmek için bu süreçte ürünün fiyatını aşağıya çekmeye başlarlar.

Bu süreçte firmalar aynı zamanda bazı dersler de çıkartırlar. Ürünün lanse edilişi, pazarlaması, talep yaratılması, denenen reklam modelleri, fiyatlandırma stratejileri gibi birçok konu üzerinde analiz yapılarak, bir sonraki ürün lansmanı için yeni stratejiler geliştirirler.

İlgili rehber: Rekabetçi ürün fiyatlandırma stratejileri nasıl hazırlayabilirsiniz?

5. Pazadaki doygunluk dönemi

Zirve ile beraber ürün yaşam eğrisi pazardaki doygunluk dönemine de girmeye başlar. Rakip firmalar da pazarda kendilerine yer bularak belli bir pay almaya başlarlar ve ürün satışları ne düşüş ne de artış göstermeye başlar. Sabit bir çizgi de gitmeye devam eder.

Bu süreçte tüketiciler ürüne farklı firmalardan ulaşabildiği için, markalar ürünün özelliklerine ve rakiplerden ne gibi farklılıkları olduğu üzerine yoğunlaşmak zorundadır. Ürünün alternatifleri olduğu için artık işin içine marka değeri girer ve tüketicileri, ürünü seçmeye değil markayı seçmeye teşvik etmek gerekmektedir. Bu noktada da marka değerinizi ortaya koymanız, rakip firmalardan farklı olarak neler sunduğunuzu da tüketicilere anlatmanız gerekir.

Bu noktada da markalaşma ve marka değeri önemli bir rol oynamaktadır. Sitenizde sattığınız ürünlere belli bir talep oluştururken aynı zamanda marka değerinizi de artıracak çalışmalar yapmanız, ürün yaşam eğrisi yönetiminde de işinize yarayacaktır.

İlgili rehber: Öne çıkmanızı sağlayacak markalaşma stratejileri neler?

6. Düşüşe geçme

Ürün yaşam eğrisi, düşüş dönemi ile artık sonlanmaktadır. Bu dönemde tüketiciler ürüne ilgi göstermeyi bırakmıştır. Talebin azalması nedeniyle firmalar ürün fiyatını da düşürmeye başlarlar ve bu süreçte ürünün değeri de düşmeye başlamaktadır.

Markalar bu süreçte ellerinde kalan ürünleri satmak için düşük fiyatlara yönelerek ellerindeki ürünleri tüketmeye çalışırlar. Buna ek olarak yeni teknolojiler deneyerek, mevcut ürünün üst sürümünü geliştirerek, yeni bir ürünle piyasaya çıkmayı düşünebilirler.

Bu süreçleri doğru yönetmek, rekabeti iyi takip etmek ve analizler yaparak pazardaki en büyük payı almak ürün yaşam eğrisi yönetiminizi daha iyi yapmanızı sağlayacaktır. Bunlara ek olarak tüm bu süreç içerisinde tüketicileri de iyi bir şekilde analiz etmek, ilerleyen zamanlarda daha iyi ürünler geliştirmeniz için de size yeni kapılar açacaktır.

IdeaSoft akıllı e-ticaret paketleri ile kendi e-ticaret sitenizi kurabilir, internetten satış yapabileceğiniz online mağazanızı açabilirsiniz. Hemen başvurarak 15 gün boyunca altyapımızı ücretsiz olarak deneyebilirsiniz.

En çok okunan yazılar

Yorum yap

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Benzer yazılar

2019'da video içerikler pazarlamada nasıl konumlanacak?
Video içerik üretimi günümüzde pazarlama ve reklam çalışmalarında oldukça önemli bir yere sahip olmaya başladı. Eskiden çoğunlukla TV odağında olan video içerikler, artık sosyal mecralar üzerinde popülerliğini koruyor. Video...
23 Mart 2019
Sinan Oypan
Network nedir? Network Nasıl Oluşturulur?
Network kurmak, iş hayatında çevrenizi genişletmek ve isminizi duyurmak için önemli konulardan biri olarak öne çıkar. Bulunduğunuz sektör içindeki ya da farklı sektörlerdeki kişilerle iyi iş ve arkadaşlık ilişkileri kurmak, iş...
30 Ağustos 2019
Sinan Oypan
Facebook reklam kampanyalarını masaüstü ve mobilde bir arada nasıl kullanabilirsiniz?
Sosyal medya pazarlamada en çok tercih edilen platformlardan biri halen Facebook. Gelişmiş reklam modelleri ve yüksek aktif kullanıcı sayısı Facebook’u, reklam verenler için önemli bir pazarlama alanı haline getiriyor. Mobil cihaz...
16 Kasım 2017
Sinan Oypan
İnternetten Kıyafet Satmak ve Satış Sitesi Kurma Rehberi 2020
İnternetten kıyafet satmak / internetten elbise satmak girişimcilerin ve işletmelerin sıklıkla tercih ettiği iş modellerinden biri oluyor. Bir e-ticaret sitesi kurarak online kıyafet satışı yapabilirsiniz; ancak tabii ki arkaplanda...
18 Ocak 2019
Sinan Oypan
Ne sıklıkta sosyal medya paylaşımları yapmalısınız? | 2019
Sosyal medya paylaşımları, e-ticaret firmalarının günlük pazarlama çalışmaları arasında önemli bir yere sahip ve planlı bir şekilde yapıldığında bu çalışmalar, e-ticaret firmalarına iyi katkı sağlamakta. Sosyal medya...
16 Nisan 2019
Sinan Oypan
Sosyal medya üzerinden müşteri edinmenizi sağlayacak 3 yöntem
Sosyal medya pazarlama marka, ürün tanıtımları yapma; yeni hedef kitlelere ulaşma ve bu kitleleri müşteriye dönüştürmek için oldukça etkili bir yöntem. Tabii ki sosyal mecralar üzerinden yeni müşteriler edinmeniz için bir takım...
16 Kasım 2016
Sinan Oypan
Markalar için Instagram TV (IGTV) kullanım rehberi
Instagram’ın bir süredir kullanımda olan uygulamalarından biri de Instagram TV yani IGTV. Bu özellik ile Instagram üzerinde daha uzun süreli videolar yükleyerek, takipçilerinize farklı mesajlar ve içerikler...
19 Eylül 2018
Sinan Oypan
Mobil ticarette yapmanız ve yapmaktan kaçınmanız gerekenler
Mobil ticaretin önemi her geçen yıl biraz daha artıyor. Son birkaç yıldır Türkiye e-ticaret sektöründe de mobil ticaretin gücü biraz daha artmaya başlıyor. Bunun en büyük sebeplerinden biri de akıllı telefon ve 3G internet veri...
16 Şubat 2017
Sinan Oypan
Girişimcilerin para yönetiminde sıkça yaptığı hatalar
Girişimcilikte para yönetimi çok önemlidir. Eldeki sermayenin doğru kullanılması, doğru alanlara yatırımların yapılması ve harcamaların kontrol altında tutulması girişimin sağlam bir şekilde ayakta durmasını...
5 Haziran 2017
Sinan Oypan
E-ticaret şirketlerinin hazırlıklı olması gereken işletme giderleri neler?
E-ticaret sitesi kuranların ya da kurmak isteyenlerin aynı zamanda hazırlık olması gereken bir takım işletme giderleri bulunur. Bu işletme giderleri için hazırlıklı olmamanız, şirketinizin zarar etmesine ve beklenmedik nedenlerden...
14 Ocak 2019
Sinan Oypan
El yapımı ürünler satabileceğiniz bir işi nasıl kurabilirsiniz?
El yapımı ürünler satmayı planlıyor ve kendi işinizi kurarak, internet üzerinden bu ürünleri satmak istiyorsanız bir takım adımları takip etmeniz gerekiyor. Kendi üretiminizi yapıyor olacağınız için normal bir B2C firmasından...
20 Temmuz 2018
Sinan Oypan
Trendyol Mağaza Açmak Rehberi 2020
Trendyol Mağaza Açma / Trendyol Mağaza Açmak yani trendyol da satış yapmak yapmak ile ilgili tüm merak ettikleriniz bu e-ticaret rehberinde. İnternetten satış yapmak isteyen girişimciler ve şirketler, Trendyol mağaza açma / Trendyol...
5 Eylül 2019
Sinan Oypan