Tevkifat Nedir? Gelir Vergisi ve KDV Tevkifatı Nasıl Hesaplanır?
Tevkifat, bir verginin tamamının veya belirli bir bölümünün, ödemeyi yapan ya da işlemin muhatabı tarafından kesilerek vergi dairesine beyan edilmesi yöntemidir. Tevkifat ayrı bir vergi değildir; mevcut verginin tahsil edilme biçimini değiştirir. Uygulamada en sık gelir vergisi tevkifatı (stopaj) ve KDV tevkifatı ile karşılaşılır.
Gelir vergisi tevkifatında kesinti belirli ödemeler üzerinden yapılırken KDV tevkifatında kesinti, işlem üzerinden hesaplanan KDV üzerinden uygulanır. Gelir vergisi tarafını ayrıntılı incelemek için stopaj nedir ve nasıl hesaplanır rehberine; KDV'nin genel hesaplama mantığı için güncel KDV oranları içeriğine bakabilirsiniz.
- KDV tevkifatı, hesaplanan KDV'nin tamamının veya belirli bir kısmının alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilmesini sağlar.
- 5/10 tevkifat, hesaplanan KDV'nin yarısının alıcı tarafından tevkif edilmesi anlamına gelir; oran işlem bedeline değil KDV tutarına uygulanır.
- 2026 yılında kısmi KDV tevkifatında genel alt sınır 12.000 TL'dir. KDV dahil işlem bedeli bu sınırı aşmıyorsa genel kural olarak kısmi tevkifat uygulanmaz.
- Bir işlemin tevkifata tabi olup olmadığını belirlerken yalnızca hizmet türüne değil, alıcının statüsüne ve ilgili işlemin Tebliğ'deki özel şartlarına da bakmak gerekir.
E-ticarete adım atmadan önce, ideasoft e-ticaret paketlerini ücretsiz deneyebilirsiniz.
Hemen Ücretsiz Deneyin!
Tevkifat Nedir ve Neden Yapılır?
Tevkifat, verginin kaynağında veya işlemin gerçekleştiği aşamada kesilerek ilgili tarafça vergi idaresine aktarılmasıdır. Amaç, belirli işlemlerde verginin tahsilini güvence altına almak ve vergi sorumluluğunu mevzuatta belirtilen taraflar arasında dağıtmaktır.
Bu nedenle “tevkifatlı fatura” dendiğinde faturanın tamamından yapılan bir kesintiden söz edilmez. KDV tevkifatında esas alınan tutar, işlem üzerinden hesaplanan KDV'dir. Gelir vergisi tevkifatında ise Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinde belirtilen ödeme türleri için farklı bir kesinti sistemi uygulanır.
Tevkifat Türleri Nelerdir?
Tevkifatı iki ana vergi bağlamında değerlendirmek daha doğru olur: gelir vergisi tevkifatı ve KDV tevkifatı. Tam tevkifat ve kısmi tevkifat ise KDV tevkifatının kendi içindeki uygulama biçimleridir. Bu ayrım, benzer görünen kavramların birbirine karıştırılmasını önler.
Gelir Vergisi Tevkifatı Nedir?
Gelir vergisi tevkifatı veya stopaj, Gelir Vergisi Kanunu'nun 94. maddesinde belirtilen bazı ödemeler yapılırken verginin ödeme aşamasında kesilmesidir. Kamu idareleri, şirketler ve Kanun'da sayılan diğer kişi ve kuruluşlar, ilgili ödeme türünde şartlar oluşuyorsa kesinti yapmakla sorumlu olabilir.
Ücret, serbest meslek ödemeleri ve bazı kira ödemeleri gibi farklı gelir türlerinde stopaj gündeme gelebilir. Ancak gelir vergisi tevkifatının matrahı, oranı ve beyan şekli KDV tevkifatından farklıdır. Güncel oranları ayrı ayrı kontrol etmek gerekir. Gelir vergisinin genel yapısı için gelir vergisi rehberini inceleyebilirsiniz.
KDV Tevkifatı Nedir?
KDV tevkifatı, bir teslim veya hizmet nedeniyle hesaplanan KDV'nin tamamının ya da belirli bir bölümünün satıcı yerine alıcı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilmesidir. KDV Genel Uygulama Tebliği'nde tevkifat kapsamındaki işlemler, tevkifat oranları ve hangi alıcıların sorumlu olduğu ayrı ayrı düzenlenir.
| Uygulama | Nasıl işler? |
|---|---|
| Tam tevkifat | İşlem üzerinden hesaplanan KDV'nin tamamı alıcı tarafından tevkif edilir. |
| Kısmi tevkifat | Hesaplanan KDV'nin Tebliğ'de belirtilen oran kadarı alıcı tarafından, kalan kısmı ise satıcı tarafından beyan edilir. |
Tam tevkifat yalnızca mevzuatta bu kapsamda belirtilen işlemlerde uygulanır. Kısmi tevkifatta ise yalnızca “hangi hizmet verildi?” sorusuna bakmak yeterli değildir; alıcının tevkifat yapmakla sorumlu grupta bulunup bulunmadığı da kontrol edilmelidir.
KDV Tevkifatını Kimler Yapar?
Kısmi tevkifatta sorumluluk işlem türüne göre değişir. KDV Genel Uygulama Tebliği bazı işlemlerde KDV mükelleflerini, bazı işlemlerde ise Tebliğ'de ayrıca tanımlanan belirlenmiş alıcıları tevkifat yapmakla sorumlu tutar. Kamu idareleri ve bankalar gibi kurumlar belirlenmiş alıcı grubunda yer alabilen başlıca örnekler arasındadır.
Bu nedenle bir faturaya yalnızca karşı taraf şirket olduğu için otomatik olarak tevkifat uygulanmaz. Önce işlemin tevkifat kapsamına girip girmediğini, ardından alıcının ilgili işlem için tevkifat sorumlusu olup olmadığını kontrol edin. Vergi mükellefiyetinin temel kapsamını öğrenmek için vergi mükellefi nedir rehberinden yararlanabilirsiniz.
2026 KDV Tevkifat Sınırı Ne Kadar?
2026 yılında kısmi KDV tevkifatında genel alt sınır KDV dahil 12.000 TL'dir. KDV Genel Uygulama Tebliği, kısmi tevkifata tabi işlemlerde Vergi Usul Kanunu'nun 232. maddesindeki fatura düzenleme sınırını esas alır. 2026 yılı için bu sınır Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından 12.000 TL olarak açıklanmıştır.
KDV dahil işlem bedeli sınırı aşarsa, yalnızca 12.000 TL'yi aşan kısım değil işlemin tamamı tevkifata tabi olur. Tevkifattan kaçınmak amacıyla aynı işleme ait bedelin parçalara ayrılması da sonucu değiştirmez. Bununla birlikte bazı işlem türleri için Tebliğ'de ek şartlar bulunabildiğinden somut işlem ayrıca kontrol edilmelidir.
Not: Tevkifat alt sınırı yıllara göre değişebilir. Bu nedenle gelecek yıllarda işlem yapmadan önce Gelir İdaresi Başkanlığının güncel fatura düzenleme sınırını kontrol edin.
2026 KDV Tevkifat Oranları Nelerdir?
Kısmi tevkifat oranı, işlem üzerinden hesaplanan KDV'nin ne kadarının alıcı tarafından tevkif edileceğini gösterir. Örneğin 7/10 oranı, hesaplanan KDV'nin %70'inin alıcı tarafından tevkif edilmesi anlamına gelir. Aşağıdaki oranlar Gelir İdaresi Başkanlığının KDV tevkifat tablosundaki başlıca işlem gruplarını gösterir.
| Kısmi Tevkifat Uygulanacak Hizmet | Tevkifat Oranı |
|---|---|
| Yapım işleri ile birlikte ifa edilen mühendislik, mimarlık ve etüt-proje hizmetleri | 4/10 |
| Etüt, plan-proje, danışmanlık, denetim ve benzeri hizmetler | 9/10 |
| Makine, teçhizat, demirbaş ve taşıtlara ait tadil, bakım ve onarım hizmetleri | 7/10 |
| Yemek servis ve organizasyon hizmetleri | 5/10 |
| İşgücü temin hizmetleri | 9/10 |
| Yapı denetim hizmetleri | 9/10 |
| Fason tekstil ve konfeksiyon işleri, çanta ve ayakkabı dikim işleri ve bunlara aracılık hizmetleri | 7/10 |
| Turistik mağazalara verilen müşteri bulma/götürme hizmetleri | 9/10 |
| Spor kulüplerinin yayın, reklam ve isim hakkı gelirlerine konu işlemleri | 9/10 |
| Temizlik, çevre ve bahçe bakım hizmetleri | 9/10 |
| Yük taşımacılığı hizmeti | 2/10 |
| Servis taşımacılığı hizmeti | 5/10 |
| Her türlü baskı ve basım hizmetleri | 7/10 |
| Diğer hizmetler | 5/10 |
| Ticari reklam hizmetleri | 3/10 |
Kısmi tevkifat kapsamındaki bazı mal teslimlerinde de farklı oranlar uygulanır.
| Kısmi Tevkifat Uygulanacak Teslim | Tevkifat Oranı |
|---|---|
| Külçe metal teslimleri | 7/10 |
| Bakır, çinko, alüminyum ve kurşun ürünlerinin teslimi | 7/10 |
| Hurda ve atık teslimi | 7/10 |
| Metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt ve cam hurda ve atıkları ile konfeksiyon kırpıntılarından elde edilen hammadde teslimi | 9/10 |
| Pamuk, tiftik, yün ve yapağı ile ham post ve deri teslimleri | 9/10 |
| Ağaç ve orman ürünleri teslimi | 5/10 |
| Diğer teslimler | 2/10 |
| Demir-çelik ürünlerinin teslimi | 5/10 |
Tablodaki bir işlem türünün işletmenizle eşleşmesi tek başına tevkifat uygulamak için yeterli olmayabilir. Alıcının statüsü, işlemin kapsamı, özel istisnalar ve Tebliğ'deki diğer şartlar birlikte değerlendirilmelidir. Güncel resmi oranları işlem öncesinde Gelir İdaresi Başkanlığının KDV tevkifat tablosundan kontrol edebilirsiniz.
Tevkifat Nasıl Hesaplanır?
KDV tevkifatı hesaplanırken tevkifat oranı mal veya hizmet bedeline değil, hesaplanan KDV tutarına uygulanır. Temel formül şöyledir:
Tevkif edilen KDV = Hesaplanan KDV × Tevkifat oranı
Örneğin KDV hariç bedeli 100.000 TL olan ve %20 KDV'ye tabi bir işlem düşünelim. Hesaplanan KDV 20.000 TL'dir. İşlem için tevkifat oranı 5/10 ise alıcı 20.000 × 5/10 = 10.000 TL KDV'yi tevkif eder. Satıcıya 100.000 TL işlem bedeli ile tevkifat sonrası kalan 10.000 TL KDV olmak üzere toplam 110.000 TL ödenir.
| Mal veya hizmet bedeli | 100.000 TL |
| Hesaplanan KDV (%20) | 20.000 TL |
| Tevkifat oranı | 5/10 |
| Alıcının tevkif edeceği KDV | 10.000 TL |
| Satıcının tahsil edeceği KDV | 10.000 TL |
| Satıcıya ödenecek toplam | 110.000 TL |
Buradaki %20 KDV oranı örnek hesaplamayı göstermek için kullanılmıştır. Gerçek işlemde önce ilgili mal veya hizmetin doğru KDV oranını, ardından varsa uygulanacak tevkifat oranını belirleyin.
Tevkifatlı Fatura Nasıl Düzenlenir?
Tevkifatlı faturada işlem bedeli ve toplam hesaplanan KDV'nin yanında tevkifat oranı, alıcı tarafından tevkif edilecek KDV ve tevkifat sonrasında tahsil edilecek tutar açıkça gösterilmelidir. Böylece hem alıcı hem satıcı hangi KDV tutarının kendi beyanına girdiğini görebilir.
- İşlem bedelini belirleyin.
- İlgili KDV oranına göre hesaplanan toplam KDV'yi bulun.
- İşleme uygun tevkifat oranını seçin.
- Alıcının tevkif edeceği KDV'yi ayrıca gösterin.
- Satıcıya ödenecek toplam tutarı kontrol edin.
Fatura türleri ve faturada bulunması gereken temel bilgiler için fatura çeşitleri ve fatura kesme rehberini, elektronik faturalama süreci için e-Fatura nedir içeriğini inceleyebilirsiniz.
Tevkifat Vergi Beyannamelerine Nasıl Yansır?
KDV tevkifatında alıcının tevkif ettiği tutar, ilgili vergilendirme dönemine ait 2 No.lu KDV Beyannamesi ile sorumlu sıfatıyla beyan edilir. Kısmi tevkifatta KDV'nin satıcıya bırakılan bölümü ise satıcının kendi KDV beyanına dahil edilir.
Ocak 2024 döneminden itibaren alıcı tarafından 2 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan edilen tevkifat KDV'sinin indirimi ödeme şartına bağlanmıştır. Verginin süresinde beyan edilip ödenmesi halinde mevzuattaki şartlara göre ilgili dönemde; geç ödenmesi halinde ise ödendiği dönemde indirim konusu yapılabilir.
KDV tevkifatının beyan ve ödeme tarihini sabit bir ay günü olarak ezberlemek yerine GİB Vergi Takvimi üzerinden ilgili dönemi kontrol edin. Son günler hafta sonu, resmi tatil veya idari düzenlemelere bağlı olarak takvimde farklılaşabilir. Beyanname türlerinin genel yapısını öğrenmek için beyanname nedir rehberine de bakabilirsiniz.
Tevkifatın Muhasebe Takibinde Nelere Dikkat Edilir?
Tevkifatlı işlemlerin muhasebe takibinde işlem bedeli, hesaplanan toplam KDV, tevkif edilen KDV ve satıcının tahsil ettiği KDV ayrı ayrı izlenmelidir. Alıcı açısından 2 No.lu KDV Beyannamesinde beyan edilen tutarın ödeme ve indirim dönemiyle; satıcı açısından ise fatura ve KDV beyanındaki tutarların birbiriyle uyumlu olması gerekir.
Tek bir standart muhasebe fişini her işletmeye uygulamak doğru değildir. Kullanılan hesap planı, işletmenin niteliği ve işlemin türü kayıt biçimini değiştirebilir. Bu nedenle faturadaki tevkifat bilgilerini muhasebe kayıtları ve beyannamelerle mutabık hale getirin; somut hesap kodları için mali müşavirinizle çalışın.
Tevkifatın KDV İadesine Etkisi Nedir?
Kısmi tevkifata tabi işlemler, şartları oluştuğunda satıcı açısından KDV iadesi doğurabilir. Ancak tevkifat uygulanmış olması tek başına ödemenin otomatik olarak iade edileceği anlamına gelmez. İade talebi, KDV Genel Uygulama Tebliği'nde işlem türü için belirlenen usul ve belgelere göre değerlendirilir.
Genel olarak satıcının kendi payına düşen KDV'yi 1 No.lu KDV Beyannamesinde beyan etmiş ve alıcının tevkifata ilişkin 2 No.lu KDV Beyannamesini vermiş olması gerekir. Nakden veya mahsuben iade koşulları işlem türüne göre değişebildiği için iade talebi öncesinde güncel Tebliğ hükümlerini ve mali müşavirinizin değerlendirmesini esas alın.
Tevkifat Yükümlülüğü Yerine Getirilmezse Ne Olur?
Tevkifat yapmakla sorumlu olan alıcının vergiyi hiç beyan etmemesi veya eksik beyan etmesi vergi aslı yanında vergi ziyaı cezası ve gecikme faizi gibi sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle işlem türü, alıcının statüsü, güncel tevkifat oranı ve beyan dönemi fatura düzenlenmeden önce kontrol edilmelidir.
Vergi mevzuatı ve oranlar zaman içinde değişebildiğinden özellikle yüksek tutarlı veya yoruma açık işlemlerde yalnızca geçmiş tarihli bir oran tablosuna dayanmayın. Güncel Gelir İdaresi Başkanlığı düzenlemelerini kontrol edin ve işlemi mali müşavirinizle doğrulayın.
KDV Tevkifatı Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Tevkif edilen KDV'nin alıcı tarafından indirim konusu yapılması mümkündür ancak indirim dönemi ve şartları mevzuata bağlıdır. Ocak 2024'ten itibaren 2 No.lu KDV Beyannamesi ile beyan edilen KDV açısından ödeme şartı da dikkate alınır.
Hayır. Gelir vergisi tevkifatı belirli gelir ve ödemeler üzerinden yapılan stopajdır. KDV tevkifatı ise mal veya hizmet işlemi üzerinden hesaplanan KDV'nin tamamının veya bir bölümünün alıcı tarafından beyan edilmesine dayanır. Matrahları, oranları ve beyan süreçleri birbirinden farklıdır.
İÇİNDEKİLER
Popüler Videolar