Stok devir hızı nedir, nasıl hesaplanır ve neden önemlidir?

14 Ağustos 2019
Sinan Oypan

E-ticarette stokların kaç kez yenilendiğini görmek için stok devir hızı, özellikle hesaplanması gereken konulardan biri olarak öne çıkmakta. Stokların yıl içerisindeki yenilenme süresi ve bu stoklar için harcanan miktarın yıl içerisinde kaç kez harcandığını görmek, stok yönetimi süreci için önemli konular arasında yer alıyor.

Stok devir hızı nedir?

Stok devir hızı, bir firmanın stoklarında yer alan ürünlerin yıl içerisindeki devir sayısını gösteren bir hesaplama yöntemidir. Başka bir deyişle, firmanın bir yıl içerisinde stoklarını kaç kez yenilediğini göstermektedir.

Stoklarda tutulan ürünler, firmaların varlıkları olduğu gibi yıl içerisinde bu stokların devir daim sürecinde ne kadarlık bir masraf çıktığının da görülmesi gerekir. Stok masrafının hesaplanmasının yanı sıra bu hız aynı zamanda firmanın, stoklarını ne kadar etkin bir şekilde kullanabildiğini de göstermektedir.

İlgili rehber: Yeni başlayanların e-ticarette stok yönetiminde dikkat etmesi gerekenler

Stok devir hızı nasıl hesaplanır?

Bu verinin hesaplaması yapılırken; yıl içerisinde satılan ürün maliyetinin dönem başı stoklar ile dönem sonu stokların ortalamasına bölünmesiyle hesaplanmaktadır. Ortaya çıkan bu sonuç, bu süreç içerisinde firmanın kaç kez stoklarını yenilediğini göstermektedir. Bu veri aynı zamanda firmanın stoklarının ne hızda tüketildiğini de göstermektedir.

Stok devir hızı hesaplaması için bir formül oluşturacak olursak:

S.D.H. = Satılan Ürün Maliyeti / ((D. Başı Stok + D. Sonu Stok) /2)

* Açıklama: S.D.H. = Stok Devir hızı

* Açıklama: D. Başı Stok = Dönem Başı Stok

* Açıklama: D. Sonu Stok = Dönem Sonu Stok

Bir örnek üzerinden gösterecek olursak:

  • Satılan Ürün Maliyeti: 250.000 TL
  • Dönem Başı Stok: 20.000
  • Dönem Sonu Stok: 30.000

Formül üzerinde bu verileri girdiğimizde de:

S.D.H. = 250.000 / ((20.000 + 30.000) / 2)

S.D.H. = 250.000 / 25.000

S.D.H. = 10

Bu örnekte stok devir hızı “10” olarak öne çıkmaktadır. Bu da yıl (ya da işleme dahil edilen süreç) içerisinde stokların 10 kez yenilendiğini göstermektedir.

İlgili rehber: E-ticarette stok maliyeti nasıl düşürülür?

Ortalama stokta kalma süresi

Bu veri ile ürünlerin yıl içerisinde stoklarda ortalama olarak kaç gün kaldığını da bulabilirsiniz. Bu veri de stokların deponuzda ne kadar kaldığını görmeniz için size bir takım bilgiler sunacaktır. Bu bilgilerin neden önemli olduğunu yazının devamında ele alacağız. Ama öncelikle ortalama stokta kalma süresinin nasıl hesaplandığını ele alalım:

Ortalama stokta kalma süresi = 360 / S.D.H.

şeklinde hesaplanmaktadır. Yukarıdaki örnek üzerinden ilerleyecek olursak ortalama stokta kalma süresi şöyle olacaktır:

Ortalama stokta kalma süresi = 360 / 10

Ortalama stokta kalma süresi = 36

Bu durumda da yukarıdaki veriler üzerinden bakıldığında stokların 36 günde bir yenilendiği ortaya çıkmaktadır. Stok devir hızı arttığında, ortalama stokta kalma süresi de azalmaktadır.

Stok devir hızı kaç olmalı?

Bu hızı her firmaya ve her sektöre göre değişiklik gösterdiği için tek bir sonuç belirlemek bu konuda mümkün değildir. Yapılan iş, satılan ürün ve içinde bulunan pazar ve piyasa stok devir hızının değişmesine neden olacağı için firmalar kendileri için ideal hızı bulmalılar.

Örneğin hızlı tüketim gerektiren gıda ya da çabuk bozulan ürünlerde, stok hızının yüksek olması gerekir. Aksi takdirde stoklardaki ürünler bozulabilir ve firma zarara uğrayabilir. Bunun aksine daha uzun süre dayanan ürünlerde (örneğin: elektronik eşyalar) stok devir hızı daha düşük olabilir. Bu oran firmanın sattığı ürünlerle göre değişiklik gösterebilir.

Stok devir hızı yüksek olduğunda: Stoklardaki ürünlerin hızlı bir şekilde satışının yapıldığı ve ürün devir daiminin sağlandığı düşünülebilir. Bu hızın yüksek olması, şirketin satışlarının başarılı olduğunu gösterse de bu hızın yüksek olması her zaman olumlu bir durum da değildir.

Çok hızlı bir şekilde stok yenilen firmaların yetersiz stokla çalıştığını ya da sürekli olarak stok sıkıntısı çektiğini de gösterebilir. Bu sebeple de bu oran aslında iki farklı durumu görmenizi sağlayacaktır.

Stok devir hızı düşük olduğunda: Firmanın, stoklardaki ürünleri hızlı bir şekilde satışa döndüremediği anlaşılabilir. Bu noktada da şirket yönetimi, pazarlama ve reklam çalışmalarının yetersizliği gibi bazı stratejik problemlerin gündemde olduğu düşünülebilir.

Bunun yanı sıra bu hızın düşük olduğu durumlarda, firmalar spekülatif amaçlı olarak elinde gereğinden fazla stok tutuyor olabilir ya da uzun vadeli satışlar için imkanları dahilinde yüksek miktarda stok tutuyor olabilir.

İlgili rehber: Stokları eritirken nasıl kar edebilirsiniz?

Stok devir hızının hesaplaması neden önemli?

Stok devir hızı hesaplamasıyla, stok yönetimi konusunda bazı önemli bilgilere ulaşmış olursunuz. Yukarıda da ele aldığımız gibi bu veriler size stoklarınızı tüketmeyle ilgili bazı verileri ortaya çıkardığı için de önemlidir.

Bu devir hızı ile, yıl içerisinde ürün stoklarınız için totalde ne kadarlık bir harcama yaptığınızı da ortalama olarak tahmin edebilirsiniz. Bu da yıllık ürün maliyetinizi çıkartmanızı sağlayacaktır.

Bununla beraber yıl içerisinde stoklarınızı kaç kez yenilediğinizi de gördüğünüz için tedarikçi firmalarla kaç kez görüşeceğinizi de bilirsiniz. Tedarikçi firmaların üretim süreçlerine ve kapasitelerine göre de bu devir hızına göre farklı tedarikçi firma arayışlarına girerek, yetersiz stokla çalışma durumunun da önüne geçebilirsiniz.

Bu veri aynı zamanda ürünlerinizin ne kadarlık bir sürede satışa döndüğünü görmenizi sağladığı için de pazarlama ve reklam stratejilerinizi de gözden geçirmeniz için size bazı bilgiler verecektir. Bir ürünün stokta kalma süresinin uzun olması, yeterli pazarlama ve reklam çalışmaları yapılmadığına dair de bazı veriler sunuyor olacaktır. Bu sebeple de bu veri doğrultusunda pazarlama ve reklam stratejilerinizi de yeniden gözden geçirebilirsiniz. Bu sebepleden dolayı da stok devir hızının hesaplanması e-ticaret firmaları için önemlidir.

IdeaSoft akıllı e-ticaret paketleri ile kendi e-ticaret sitenizi kurabilir, internetten satış yapabileceğiniz online mağazanızı açabilirsiniz. Hemen başvurarak 15 gün boyunca altyapımızı ücretsiz olarak deneyebilirsiniz.

En çok okunan yazılar

Benzer yazılar

eBay'de Satış Yapmak Rehberi 2020
eBay'de Satış Yapmak adlı bu kapsamlı e ticaret rehberimizde ebay de ürün satmak için gerekenler nelerdir, ebaydan nasıl satış yapılır, ebay dropshipping yani özetle ebay store üzerinden ebay satış yapmak / ebay ürün satmak ile...
26 Şubat 2019
Sinan Oypan
İnternetten Satış Yapmak İçin Bilmeniz Gerekenler
Ülkemizde eticaret ekosistemi gelişim gösterirken; büyük, orta ve küçük ölçekli işletmeler ürünlerini geniş kitlelere ulaştırmak için internetten satış yapmaya başladı. Hızlı...
20 Kasım 2019
Ideasoft Admin
E-ticarette ürün iadeleri nasıl yönetilmelidir?
E-ticarette firmaların sıklıkla karşılaştıkları durumlardan biri de ürün iadeleridir. Ürün iadelerine birçok farklı sebep neden olabilir. Bunlar firma kaynaklı olabileceği gibi kullanıcı kaynaklı da olabilir. Her iki durumda da...
8 Ocak 2018
Sinan Oypan
İlgi çekici bir tanıtım yazısı nasıl yazılır?
İlgi çekici bir tanıtım yazısı yazmanız, pazarlama çalışmalarınızda ve dijital yayıncılara ulaştığınızda daha iyi sonuçlar almanıza yardımcı olur. İşin pazarlama tarafından baktığımızda tanıtım yazınızı, web...
16 Haziran 2020
Sinan Oypan
E-ticaret firmaları için Twitter kullanımı ipuçları
Twitter kullanımı, günümüzde e-ticaret firmaları için halen önemli sosyal medya pazarlama çalışmalarından biri. Özellikle Instagram öncesinde oldukça popüler olan; ancak sonrasında popülerliği biraz azalmış olan bir platform...
17 Haziran 2019
Sinan Oypan
Sitenizin SEO’sunu geliştirmek için kaçınmanız gereken uygulamalar
Doğru bir SEO strateji uygulamak, e-ticaret sitenizin arama motorlarında daha iyi bir şekilde indekslenmesine yardımcı olur. Arama motorlarında üst sıralardaki görünürlüğünüzün artması da organik olarak elde edeceğiniz trafiğin...
25 Eylül 2017
Sinan Oypan
En trend Youtube video fikirleri
Trend Youtube video fikirleri, video pazarlama çalışmalarınızda yeni kitlelere ulaşmanıza ve marka bilinirliğinizi artırmanıza yardımcı olur. Kullanıcıların video içerikler üzerinde daha fazla zaman geçirmeleri ve görüntülü...
26 Mayıs 2020
Sinan Oypan
E ticaret nasıl yapılır ve aşamaları nelerdir?
E ticaret nasıl yapılır / e ticaret sitesi nasıl yapılır, e ticaret sitesi yapımında dikkat edilmesi gereken e ticaret bilgileri nelerdir, sanal ticaretteki (e satiş, online ticaret) bilmeniz gerekenler özetle e ticaret nedir nasıl...
13 Aralık 2016
Sinan Oypan
E-ticaret firmaları Amazon'dan neler öğrenebilir?
Amazon, günümüzdeki en başarlı e-ticaret devlerinden biri ve e-ticaret firmaları da Amazon’un bu başarısından kendilerine dersler çıkarabilirler. Amazon günümüzde tabii ki finansal olarak büyük bir güce sahip olduğu için...
23 Ağustos 2019
Sinan Oypan
Instagram Hikayelerini pazarlama çalışmalarında nasıl kullanabilirsiniz?
Instagram hikayelerini pazarlama çalışmalarında neden kullanmalısınız, instagram hikayelerini paylaşırken dikkat etmeniz gerekenler ve daha fazlası bu yazımızda. Instagram’ın Hikayeler özelliği son dönemlerin en popüler içerik...
21 Ekim 2018
Sinan Oypan
Aynı gün kargo gönderimleri yaparken bilmeniz gerekenler
Aynı gün kargo gönderimleri, son yıllarda e-ticaret firmalarınca tercih edilen teslimat yöntemlerinden biri olarak öne çıkıyor. Aynı gün içerisinde tüketicilerin siparişlerini kargoya vermek, tüketicilerin daha hızlı bir şekilde...
18 Ekim 2019
Sinan Oypan
n11 Mağaza Açma Rehberi 2020
n11 mağaza açma diğer bir deyişle n11 dükkan açma ile ilgili tüm merak ettikleriniz bu e-ticaret rehberinde. Bir şirketiniz bulunuyorsa n11 üzerinde kendi mağazanızı açarak, ürünlerinizi burada listeleyebilir ve satışa...
25 Eylül 2019
Sinan Oypan