Stok devir hızı nedir, nasıl hesaplanır ve neden önemlidir?

14 Ağustos 2019
Sinan Oypan

E-ticarette stokların kaç kez yenilendiğini görmek için stok devir hızı, özellikle hesaplanması gereken konulardan biri olarak öne çıkmakta. Stokların yıl içerisindeki yenilenme süresi ve bu stoklar için harcanan miktarın yıl içerisinde kaç kez harcandığını görmek, stok yönetimi süreci için önemli konular arasında yer alıyor.

Stok devir hızı nedir?

Stok devir hızı, bir firmanın stoklarında yer alan ürünlerin yıl içerisindeki devir sayısını gösteren bir hesaplama yöntemidir. Başka bir deyişle, firmanın bir yıl içerisinde stoklarını kaç kez yenilediğini göstermektedir.

Stoklarda tutulan ürünler, firmaların varlıkları olduğu gibi yıl içerisinde bu stokların devir daim sürecinde ne kadarlık bir masraf çıktığının da görülmesi gerekir. Stok masrafının hesaplanmasının yanı sıra bu hız aynı zamanda firmanın, stoklarını ne kadar etkin bir şekilde kullanabildiğini de göstermektedir.

İlgili rehber: Yeni başlayanların e-ticarette stok yönetiminde dikkat etmesi gerekenler

Stok devir hızı nasıl hesaplanır?

Bu verinin hesaplaması yapılırken; yıl içerisinde satılan ürün maliyetinin dönem başı stoklar ile dönem sonu stokların ortalamasına bölünmesiyle hesaplanmaktadır. Ortaya çıkan bu sonuç, bu süreç içerisinde firmanın kaç kez stoklarını yenilediğini göstermektedir. Bu veri aynı zamanda firmanın stoklarının ne hızda tüketildiğini de göstermektedir.

Stok devir hızı hesaplaması için bir formül oluşturacak olursak:

S.D.H. = Satılan Ürün Maliyeti / ((D. Başı Stok + D. Sonu Stok) /2)

* Açıklama: S.D.H. = Stok Devir hızı

* Açıklama: D. Başı Stok = Dönem Başı Stok

* Açıklama: D. Sonu Stok = Dönem Sonu Stok

Bir örnek üzerinden gösterecek olursak:

  • Satılan Ürün Maliyeti: 250.000 TL
  • Dönem Başı Stok: 20.000
  • Dönem Sonu Stok: 30.000

Formül üzerinde bu verileri girdiğimizde de:

S.D.H. = 250.000 / ((20.000 + 30.000) / 2)

S.D.H. = 250.000 / 25.000

S.D.H. = 10

Bu örnekte stok devir hızı “10” olarak öne çıkmaktadır. Bu da yıl (ya da işleme dahil edilen süreç) içerisinde stokların 10 kez yenilendiğini göstermektedir.

İlgili rehber: E-ticarette stok maliyeti nasıl düşürülür?

Ortalama stokta kalma süresi

Bu veri ile ürünlerin yıl içerisinde stoklarda ortalama olarak kaç gün kaldığını da bulabilirsiniz. Bu veri de stokların deponuzda ne kadar kaldığını görmeniz için size bir takım bilgiler sunacaktır. Bu bilgilerin neden önemli olduğunu yazının devamında ele alacağız. Ama öncelikle ortalama stokta kalma süresinin nasıl hesaplandığını ele alalım:

Ortalama stokta kalma süresi = 360 / S.D.H.

şeklinde hesaplanmaktadır. Yukarıdaki örnek üzerinden ilerleyecek olursak ortalama stokta kalma süresi şöyle olacaktır:

Ortalama stokta kalma süresi = 360 / 10

Ortalama stokta kalma süresi = 36

Bu durumda da yukarıdaki veriler üzerinden bakıldığında stokların 36 günde bir yenilendiği ortaya çıkmaktadır. Stok devir hızı arttığında, ortalama stokta kalma süresi de azalmaktadır.

Stok devir hızı kaç olmalı?

Bu hızı her firmaya ve her sektöre göre değişiklik gösterdiği için tek bir sonuç belirlemek bu konuda mümkün değildir. Yapılan iş, satılan ürün ve içinde bulunan pazar ve piyasa stok devir hızının değişmesine neden olacağı için firmalar kendileri için ideal hızı bulmalılar.

Örneğin hızlı tüketim gerektiren gıda ya da çabuk bozulan ürünlerde, stok hızının yüksek olması gerekir. Aksi takdirde stoklardaki ürünler bozulabilir ve firma zarara uğrayabilir. Bunun aksine daha uzun süre dayanan ürünlerde (örneğin: elektronik eşyalar) stok devir hızı daha düşük olabilir. Bu oran firmanın sattığı ürünlerle göre değişiklik gösterebilir.

Stok devir hızı yüksek olduğunda: Stoklardaki ürünlerin hızlı bir şekilde satışının yapıldığı ve ürün devir daiminin sağlandığı düşünülebilir. Bu hızın yüksek olması, şirketin satışlarının başarılı olduğunu gösterse de bu hızın yüksek olması her zaman olumlu bir durum da değildir.

Çok hızlı bir şekilde stok yenilen firmaların yetersiz stokla çalıştığını ya da sürekli olarak stok sıkıntısı çektiğini de gösterebilir. Bu sebeple de bu oran aslında iki farklı durumu görmenizi sağlayacaktır.

Stok devir hızı düşük olduğunda: Firmanın, stoklardaki ürünleri hızlı bir şekilde satışa döndüremediği anlaşılabilir. Bu noktada da şirket yönetimi, pazarlama ve reklam çalışmalarının yetersizliği gibi bazı stratejik problemlerin gündemde olduğu düşünülebilir.

Bunun yanı sıra bu hızın düşük olduğu durumlarda, firmalar spekülatif amaçlı olarak elinde gereğinden fazla stok tutuyor olabilir ya da uzun vadeli satışlar için imkanları dahilinde yüksek miktarda stok tutuyor olabilir.

İlgili rehber: Stokları eritirken nasıl kar edebilirsiniz?

Stok devir hızının hesaplaması neden önemli?

Stok devir hızı hesaplamasıyla, stok yönetimi konusunda bazı önemli bilgilere ulaşmış olursunuz. Yukarıda da ele aldığımız gibi bu veriler size stoklarınızı tüketmeyle ilgili bazı verileri ortaya çıkardığı için de önemlidir.

Bu devir hızı ile, yıl içerisinde ürün stoklarınız için totalde ne kadarlık bir harcama yaptığınızı da ortalama olarak tahmin edebilirsiniz. Bu da yıllık ürün maliyetinizi çıkartmanızı sağlayacaktır.

Bununla beraber yıl içerisinde stoklarınızı kaç kez yenilediğinizi de gördüğünüz için tedarikçi firmalarla kaç kez görüşeceğinizi de bilirsiniz. Tedarikçi firmaların üretim süreçlerine ve kapasitelerine göre de bu devir hızına göre farklı tedarikçi firma arayışlarına girerek, yetersiz stokla çalışma durumunun da önüne geçebilirsiniz.

Bu veri aynı zamanda ürünlerinizin ne kadarlık bir sürede satışa döndüğünü görmenizi sağladığı için de pazarlama ve reklam stratejilerinizi de gözden geçirmeniz için size bazı bilgiler verecektir. Bir ürünün stokta kalma süresinin uzun olması, yeterli pazarlama ve reklam çalışmaları yapılmadığına dair de bazı veriler sunuyor olacaktır. Bu sebeple de bu veri doğrultusunda pazarlama ve reklam stratejilerinizi de yeniden gözden geçirebilirsiniz. Bu sebepleden dolayı da stok devir hızının hesaplanması e-ticaret firmaları için önemlidir.

IdeaSoft akıllı e-ticaret paketleri ile kendi e-ticaret sitenizi kurabilir, internetten satış yapabileceğiniz online mağazanızı açabilirsiniz. Hemen başvurarak 15 gün boyunca altyapımızı ücretsiz olarak deneyebilirsiniz.

En çok okunan yazılar

Benzer yazılar

E-ticaret sitenizin tanıtımı için kullanabileceğiniz Youtube içerik fikirleri
Video pazarlama çalışmaları günümüzde oldukça popüler ve e-ticaret sitenizi tanıtmak için de farklı Youtube içerik fikirleri üretmeniz gerekiyor. Değişik fikirlerin yanı sıra ürün ve marka bilinirliğini artırabileceğiniz...
2 Ocak 2019
Sinan Oypan
E-ticaret firmalarına sosyal medyanın faydaları nelerdir?
Marka bilinirliğini artırma, yeni kitlelere ulaşma ve iletişim kurma sosyal medyanın faydaları arasında öne çıkanlardan sadece bazıları. E-ticaret firmaları, sosyal medya pazarlamadan faydalanırken, onun birçok faydasından...
18 Mart 2020
Sinan Oypan
E-ticarette gelir gider hesaplama nasıl yapılır?
E-ticaret şirketinizin karlılığını görmek ve devam ettirmek için gelir gider hesaplama yapmanız bir hayli önemlidir. Şirketinizin gelir durumunu, nakit akışını ve harcamalarını hesaplayarak şirketinizin karlılığını...
5 Mart 2020
Sinan Oypan
Tüketiciler e-ticaret sitelerinden ne bekler?
Online alışverişlerde tüketicilerin e-ticaret firmalarından bir takım beklentileri vardır. Bu beklentilerin karşılanması, tüketicilerin satın alma kararlarına olumlu bir şekilde etki ettiği için firmaların geri dönüşüm...
7 Şubat 2018
Sinan Oypan
Affiliate marketing nedir ve e-ticaret firmaları bunu nasıl kullanabilir?
Affiliate marketing, internet üzerinden para kazanmak isteyen ya da e-ticaret sitesine daha fazla geri dönüşüm sağlamak isteyenlerin kullandığı pazarlama yöntemidir. Affiliate marketing ile, e-ticaret firmaları kendi ürünlerini...
20 Nisan 2019
Sinan Oypan
E-ticarette satışları artıracak 14 taktik - 1. Bölüm
E-ticaret sitelerinde satışı artırmak için farklı pazarlama ve reklam stratejileri geliştirilir. Bu stratejilerin yanı sıra e-ticaret sitesi üzerinde de yapılacak bir takım çalışmalar bulunur. Genel olarak satışları ve geri...
15 Eylül 2017
Sinan Oypan
E-ticarette kullanabileceğiniz sosyal medya satış yöntemleri
Sosyal medya satış yöntemleri, sosyal ağlar üzerinde yaptığınız çalışmalardan geri dönüşüm sağlamanızı ve gelirlerinizi artırmanızı sağlar. Sosyal ağlar üzerindeki reklam çalışmalarının haricinde de organik olarak web...
30 Haziran 2019
Sinan Oypan
Kış indirimleri ile e-ticarette satışlarınızı nasıl artırabilirsiniz?
Kış indirimleri ile satışlarınızı artırmak için e-ticaret siteniz ve internet üzerinde yapabileceğiniz birçok farklı çalışma bulunuyor. Pandemi sürecinde işinizi internete taşımanız, olası bir ikinci dalgada işinize devam...
14 Eylül 2020
Sinan Oypan
Bir sonraki e-posta kampanyanızda deneyebileceğiniz 5 taktik
E-posta pazarlama çalışmalarınızı düzenli olarak geliştirmek ve farklı stratejilerle bu çalışmaları desteklemek, uzun vadede e-posta çalışmalarınızdan alacağınız geri dönüşümleri de olumlu bir şekilde etkileyecektir....
22 Ağustos 2017
Sinan Oypan
Dijital içeriklerinizin performansını nasıl ölçümleyebilirsiniz? - 2. Bölüm
Dijital pazarlama çalışmaları yaparken, dijital içeriklerin ölçümlenmesi ve çalışmaların sonuçlarının analiz edilerek, bu içeriklerin performanslarının takip edilmesi, pazarlama çalışmaları için oldukça gereklidir. Dijital...
15 Ağustos 2017
Sinan Oypan
Web site banner tasarımlarında sık yapılan hatalar
Web site banner reklamları, farklı yayıncıların siteleri üzerinden kendi sitenize trafik çekmek ya da retargeting reklamlarla sitenizi terk edenleri tekrar sitenize yönlendirmek için etkili çözümler arasındadır. Banner tasarımları...
16 Ağustos 2019
Sinan Oypan
B2B ana sayfa tasarımlarında dikkat edilmesi gereken unsurlar
Ana sayfa tasarımları her web site için oldukça önemlidir. Ziyaretçilerin ilk teması çoğunlukla web sitelerin ana sayfalarıyla olur ve bu sebeple de ana sayfa üzerindeki unsurlar daha kritik bir rol oynar. Ziyaretçileri site üzerinde...
6 Şubat 2018
Sinan Oypan