Stok devir hızı nedir, nasıl hesaplanır ve neden önemlidir?

14 Ağustos 2019
Sinan Oypan
Stok devir hızı nedir, nasıl hesaplanır ve neden önemlidir?

E-ticarette stokların kaç kez yenilendiğini görmek için stok devir hızı, özellikle hesaplanması gereken konulardan biri olarak öne çıkmakta. Stokların yıl içerisindeki yenilenme süresi ve bu stoklar için harcanan miktarın yıl içerisinde kaç kez harcandığını görmek, stok yönetimi süreci için önemli konular arasında yer alıyor.

Stok devir hızı nedir?

Stok devir hızı, bir firmanın stoklarında yer alan ürünlerin yıl içerisindeki devir sayısını gösteren bir hesaplama yöntemidir. Başka bir deyişle, firmanın bir yıl içerisinde stoklarını kaç kez yenilediğini göstermektedir.

Stoklarda tutulan ürünler, firmaların varlıkları olduğu gibi yıl içerisinde bu stokların devir daim sürecinde ne kadarlık bir masraf çıktığının da görülmesi gerekir. Stok masrafının hesaplanmasının yanı sıra bu hız aynı zamanda firmanın, stoklarını ne kadar etkin bir şekilde kullanabildiğini de göstermektedir.

İlgili rehber: Yeni başlayanların e-ticarette stok yönetiminde dikkat etmesi gerekenler

Stok devir hızı nasıl hesaplanır?

Bu verinin hesaplaması yapılırken; yıl içerisinde satılan ürün maliyetinin dönem başı stoklar ile dönem sonu stokların ortalamasına bölünmesiyle hesaplanmaktadır. Ortaya çıkan bu sonuç, bu süreç içerisinde firmanın kaç kez stoklarını yenilediğini göstermektedir. Bu veri aynı zamanda firmanın stoklarının ne hızda tüketildiğini de göstermektedir.

Stok devir hızı hesaplaması için bir formül oluşturacak olursak:

S.D.H. = Satılan Ürün Maliyeti / ((D. Başı Stok + D. Sonu Stok) /2)

* Açıklama: S.D.H. = Stok Devir hızı

* Açıklama: D. Başı Stok = Dönem Başı Stok

* Açıklama: D. Sonu Stok = Dönem Sonu Stok

Bir örnek üzerinden gösterecek olursak:

  • Satılan Ürün Maliyeti: 250.000 TL
  • Dönem Başı Stok: 20.000
  • Dönem Sonu Stok: 30.000

Formül üzerinde bu verileri girdiğimizde de:

S.D.H. = 250.000 / ((20.000 + 30.000) / 2)

S.D.H. = 250.000 / 25.000

S.D.H. = 10

Bu örnekte stok devir hızı “10” olarak öne çıkmaktadır. Bu da yıl (ya da işleme dahil edilen süreç) içerisinde stokların 10 kez yenilendiğini göstermektedir.

İlgili rehber: E-ticarette stok maliyeti nasıl düşürülür?

Ortalama stokta kalma süresi

Bu veri ile ürünlerin yıl içerisinde stoklarda ortalama olarak kaç gün kaldığını da bulabilirsiniz. Bu veri de stokların deponuzda ne kadar kaldığını görmeniz için size bir takım bilgiler sunacaktır. Bu bilgilerin neden önemli olduğunu yazının devamında ele alacağız. Ama öncelikle ortalama stokta kalma süresinin nasıl hesaplandığını ele alalım:

Ortalama stokta kalma süresi = 360 / S.D.H.

şeklinde hesaplanmaktadır. Yukarıdaki örnek üzerinden ilerleyecek olursak ortalama stokta kalma süresi şöyle olacaktır:

Ortalama stokta kalma süresi = 360 / 10

Ortalama stokta kalma süresi = 36

Bu durumda da yukarıdaki veriler üzerinden bakıldığında stokların 36 günde bir yenilendiği ortaya çıkmaktadır. Stok devir hızı arttığında, ortalama stokta kalma süresi de azalmaktadır.

Stok devir hızı kaç olmalı?

Bu hızı her firmaya ve her sektöre göre değişiklik gösterdiği için tek bir sonuç belirlemek bu konuda mümkün değildir. Yapılan iş, satılan ürün ve içinde bulunan pazar ve piyasa stok devir hızının değişmesine neden olacağı için firmalar kendileri için ideal hızı bulmalılar.

Örneğin hızlı tüketim gerektiren gıda ya da çabuk bozulan ürünlerde, stok hızının yüksek olması gerekir. Aksi takdirde stoklardaki ürünler bozulabilir ve firma zarara uğrayabilir. Bunun aksine daha uzun süre dayanan ürünlerde (örneğin: elektronik eşyalar) stok devir hızı daha düşük olabilir. Bu oran firmanın sattığı ürünlerle göre değişiklik gösterebilir.

Stok devir hızı yüksek olduğunda: Stoklardaki ürünlerin hızlı bir şekilde satışının yapıldığı ve ürün devir daiminin sağlandığı düşünülebilir. Bu hızın yüksek olması, şirketin satışlarının başarılı olduğunu gösterse de bu hızın yüksek olması her zaman olumlu bir durum da değildir.

Çok hızlı bir şekilde stok yenilen firmaların yetersiz stokla çalıştığını ya da sürekli olarak stok sıkıntısı çektiğini de gösterebilir. Bu sebeple de bu oran aslında iki farklı durumu görmenizi sağlayacaktır.

Stok devir hızı düşük olduğunda: Firmanın, stoklardaki ürünleri hızlı bir şekilde satışa döndüremediği anlaşılabilir. Bu noktada da şirket yönetimi, pazarlama ve reklam çalışmalarının yetersizliği gibi bazı stratejik problemlerin gündemde olduğu düşünülebilir.

Bunun yanı sıra bu hızın düşük olduğu durumlarda, firmalar spekülatif amaçlı olarak elinde gereğinden fazla stok tutuyor olabilir ya da uzun vadeli satışlar için imkanları dahilinde yüksek miktarda stok tutuyor olabilir.

İlgili rehber: Stokları eritirken nasıl kar edebilirsiniz?

Stok devir hızının hesaplaması neden önemli?

Stok devir hızı hesaplamasıyla, stok yönetimi konusunda bazı önemli bilgilere ulaşmış olursunuz. Yukarıda da ele aldığımız gibi bu veriler size stoklarınızı tüketmeyle ilgili bazı verileri ortaya çıkardığı için de önemlidir.

Bu devir hızı ile, yıl içerisinde ürün stoklarınız için totalde ne kadarlık bir harcama yaptığınızı da ortalama olarak tahmin edebilirsiniz. Bu da yıllık ürün maliyetinizi çıkartmanızı sağlayacaktır.

Bununla beraber yıl içerisinde stoklarınızı kaç kez yenilediğinizi de gördüğünüz için tedarikçi firmalarla kaç kez görüşeceğinizi de bilirsiniz. Tedarikçi firmaların üretim süreçlerine ve kapasitelerine göre de bu devir hızına göre farklı tedarikçi firma arayışlarına girerek, yetersiz stokla çalışma durumunun da önüne geçebilirsiniz.

Bu veri aynı zamanda ürünlerinizin ne kadarlık bir sürede satışa döndüğünü görmenizi sağladığı için de pazarlama ve reklam stratejilerinizi de gözden geçirmeniz için size bazı bilgiler verecektir. Bir ürünün stokta kalma süresinin uzun olması, yeterli pazarlama ve reklam çalışmaları yapılmadığına dair de bazı veriler sunuyor olacaktır. Bu sebeple de bu veri doğrultusunda pazarlama ve reklam stratejilerinizi de yeniden gözden geçirebilirsiniz. Bu sebepleden dolayı da stok devir hızının hesaplanması e-ticaret firmaları için önemlidir.

IdeaSoft akıllı e-ticaret paketleri ile kendi e-ticaret sitenizi kurabilir, internetten satış yapabileceğiniz online mağazanızı açabilirsiniz. Hemen başvurarak 15 gün boyunca altyapımızı ücretsiz olarak deneyebilirsiniz.

En çok okunan yazılar

Benzer yazılar

Ödeme sayfalarında geri dönüşümlerinizi artırmanızı sağlayacak ipuçları
Ödeme sayfalarında geri dönüşümlerinizi artırmanızı sağlayacak ipuçları
Ödeme sayfaları geri dönüşümlerinizi bir hayli etkilemektedir. Sepeti terk etme oranlarının yükselmesine neden olabileceği gibi, ödeme sayfalarınız aynı zamanda geri dönüşümlerinizi yükseltebileceğiniz bir alan da...
24 Nisan 2017
Sinan Oypan
E-ticarette ödeme sayfalarının optimizasyonu için ipuçları
E-ticarette ödeme sayfalarının optimizasyonu için ipuçları
E-ticaret sitelerinde geri dönüşümler için en önemli alan ödeme sayfalarıdır. Bu sayfaların doğru bir şekilde kurgulanması ve kullanıcı deneyimine göre optimize edilmesi, satışların gerçekleşmesine yardımcı olur. İyi bir...
1 Şubat 2018
Sinan Oypan
Alibaba'dan ürün tedarik etmek | Dikkat etmeniz gerekenler!
Alibaba'dan ürün tedarik etmek | Dikkat etmeniz gerekenler!
Alibaba’dan ürün tedarik etmek / alibabadan ürün almak ya da dropshipping çalışmaları yapmak, farklı ürünleri temin etmenize yardımcı olacaktır. Özellikle çok satılan ve talep gören ürünlerde doğru tedarikçileri seçmek ve bu...
31 Ocak 2019
Sinan Oypan
Sosyal hesaplar üzerinde günlük olarak yapmanız gereken çalışmalar
Sosyal hesaplar üzerinde günlük olarak yapmanız gereken çalışmalar
Sosyal hesaplar üzerinde günlük olarak, düzenli bir şekilde çalışmalar yapmanız etkileşim ve geri dönüşümlerinizi artırmanıza yardımcı olur. Sosyal medya her an aktif bir alan olduğu için günlük olarak çalışmalar yapmak ve...
12 Haziran 2020
Sinan Oypan
Müşterilerinizle daha iyi iletişim kurmanızı sağlayacak 4 yöntem
Müşterilerinizle daha iyi iletişim kurmanızı sağlayacak 4 yöntem
E-ticarette müşterilerle olan ilişkileriniz, işletmenizin başarısının ne kadar uzun vadeli olacağını belirleyen kriterlerden biridir. İyi iletişim kurmak ve bunu bir standart haline getirerek uzun vadede müşterilerinizle iyi bir...
1 Haziran 2017
Sinan Oypan
Dönüşüm artıracak 30 satış sayfası ipucu - 1. Bölüm
Dönüşüm artıracak 30 satış sayfası ipucu - 1. Bölüm
E-ticarette geri dönüşümleri artırmak ve siteyi ziyaret eden kişileri satın almaya yönlendirmek birincil amaçtır. Bu nedenle de site genelindeki satış odaklı sayfaların tasarımları ve içerikleri doğru bir şekilde...
13 Temmuz 2017
Sinan Oypan
Facebook Instagram reklamı aynı olmalı mıdır?
Facebook Instagram reklamı aynı olmalı mıdır?
Facebook Instagram reklamı aynı olmalı mıdır? Aynı reklamı Facebook ve Instagram üzerinde yayınlamalı mısınız? Facebookta instagram reklamı yayınlama stratejisi doğru mu? Bu ve daha fazlasının cevabı bu yazımızda. Facebook...
2 Şubat 2017
Sinan Oypan
Sosyal medya hesap yönetimi nasıl yapılır?
Sosyal medya hesap yönetimi nasıl yapılır?
Sosyal medya hesap yönetimi, sosyal ağlardaki pazarlama, reklam ve müşteri destek çalışmalarınızın temelini oluşturmaktadır. Doğru bir şekilde yönetilmeyen hesaplar, firmaların bu mecralar üzerindeki çalışmalarını olumsuz...
21 Mart 2020
Sinan Oypan
Google Analytics'te E-ticaret İzleme Özelliği Nasıl Kullanılır?
Google Analytics'te E-ticaret İzleme Özelliği Nasıl Kullanılır?
Tüm web sitelerinde olduğu gibi e-ticaret sitelerinde de trafik detaylarını görebilmek son derece önemlidir. Bunun için kullanabileceğiniz pek çok farklı ve ücretsiz araç bulunuyor. Hemen hepsinde tek yapmanız gereken basit bir kodu...
26 Ağustos 2013
Savaş Çetinkaya
Girişimlerin başarız olmalarına neden olan durumlar ve bunlardan kaçınma yolları
Girişimlerin başarız olmalarına neden olan durumlar ve bunlardan kaçınma yolları
Girişimcilik uzaktan kolay görünse de işin içine girildiğinde aslında bir hayli zorlu bir süreçtir. 9/6 mesaiyi bırakarak kendi işinizi kurma fikri güzel gelse de girişimcilikte başarılı olmak için birçok fedakarlık yapmak ve...
8 Şubat 2018
Sinan Oypan
Dönüşüm sağlayan influencer pazarlama stratejisinde neler olmalı?
Dönüşüm sağlayan influencer pazarlama stratejisinde neler olmalı?
Influencer pazarlama stratejileri, tanınmış kişi ya da hesaplarla yapacağınız pazarlama ve reklam çalışmalarınızdan daha fazla geri dönüşüm almanız için önemlidir. Belli bir strateji olmadan doğruca anlaşma yapmak ve bir...
21 Nisan 2019
Sinan Oypan
Etkili bir tedarik zinciri yönetimi için ipuçları
Etkili bir tedarik zinciri yönetimi için ipuçları
E-ticarette etkili bir tedarik zinciri yönetimi yapmak, uzun vadede sektörde başarılı olmanın sırlarından biri olarak öne çıkmakta. Ürün tedariklerinin etkin bir şekilde yapılması, ürünlerin tüketicilere sorunsuz ve hızlı bir...
30 Aralık 2020
Sinan Oypan