Pazarlamanın 4P'si (Pazarlama Karması): Nedir? 4P ve 4C Arasındaki Farklar

Yazar: Ferad Osman Sali
Güncellenme Tarihi: 20.04.2024
Pazarlamanın 4P'si (Pazarlama Karması): Nedir? 4P ve 4C Arasındaki Farklar

Pazarlamanın 4P’si, satışları hedef kitle üzerinden değerlendirerek fiyatları ve müşterileri optimize etmek için kullanılan modellerden biridir. İnternetin yaşam alışkanlıklarını değiştirmedeki büyük etkisi, doğal olarak pazarlama dünyasında da farklı yaklaşımları beraberinde getirmişitir. Artan rekabetle birlikte markalar, fark edilebilmek için yeni ve farklı stratejilere ihtiyaç duyar. Pazarlamanın 4P’si de bu kapsamda firmaların hedeflerini takip edebilmek için kullandığı araçlar kümesi olarak tanımlanabilir.

Pazarlamanın 4P'si Nedir?

Pazarlamanın 4P'si Nedir?

4P, ürün ve hizmetlerin daha kolay kıyaslanmasını sağlayarak rekabeti artıran bir pazarlama tekniğidir. Müşterilerin beklenti ve ihtiyaçları doğrultusunda çeşitli stratejilerin uygulanmasına yardımcı olur. Ürünün tüketiciye ulaşmasını ve piyasaya sürülmesini sağlayan bu sisteme pazarlamanın 4P’si adı verilir. Philip Koller’in 1960 yılında literatüre kazandırdığı modelin kavramları şu şekilde sıralanır:

  • Ürün (Product)
  • Fiyat (Price)
  • Yer (Place)
  • Promosyon (Promotion)

Ürünlerin özelliklerine ve kalitesine daha çok odaklanan pazarlama karması, ilgili departmanların satış faaliyetlerini düzenli bir şekilde yönetebilmek için kullanılır. 4P’de hedef, pazara ulaşmak için uygun stratejilerin geliştirilmesidir. Nihai tüketicinin ihtiyaçları göz önünde bulundurularak hizmet sunulur. Ürünlerin piyasaya uygun fiyatta tüketiciye ulaşması istenir. Bu noktada pazarlama karması elemanları kullanılır.

Pazarlamanın 4P'si, ürün (product), fiyat (price), yer (place) ve promosyon (promotion) elemanlarından oluşur ve markaların pazarlama stratejilerini etkili bir şekilde düzenlemelerine yardımcı olur.

pazarlamanın 4psi

Ürün (Product): Değer ve Çözüm Sunumu

Pazarlamanın 4P’sinin ilk  unsuru olan ürün, bir işletmenin sunduğu mal ya da hizmetlere denir. Somut veya soyut olarak değerlendirilebilir. 4P pazarlama karmasında hedef kitlenin satın alma kararlarını etkileyen en önemli temel unsur olarak yer alır. Bir malın ya da hizmetin özelliklerini, kalitesini, tasarımını kapsayarak müşteri algısını şekillendirir. 

Ürün stratejisi, tüketicinin ihtiyaç ve beklentilerine cevap veren kaliteli ve işlevsel ürünler sunmayı içerir. Bu, müşteri memnuniyetini ve marka sadakatini artırarak rekabet avantajı sağlar.

Fiyat (Price): Değer Takası ve Fiyatlandırma Stratejileri

Pazarlama karmasının ikinci unsuru olan fiyat, alıcının ürün ya da hizmet için ödemeyi kabul ettiği miktardır. Müşterinin talebi doğrultusunda doğru ücreti belirleyerek pazarın analiz edilmesini sağlar. Üretim maliyetleri, rakip işletmelerin ücretleri ve müşteri algısı gibi faktörler üzerinden fiyat stratejileri uygulanabilir.

Fiyatlandırma stratejileri, müşterinin ürün veya hizmet için ödemeye istekli olduğu miktara odaklanır. Doğru fiyatlandırma, satış hacmini ve toplam geliri doğrudan etkiler.

Yer (Place): Dağıtım Kanalları ve Erişim

Yer, pazarlama karmasında firmaların ürünlerini müşteriye iletmek için kullandıkları dağıtım kanallarıdır. Tüketicilerin ürünlere daha kolay bir şekilde erişmesine yardımcı olur.  Müşteriye satış ve online pazar alanı imkanları sunar. Birden fazla satın alma opsiyonuyla birlikte tüketicilerin ürün ya da hizmete erişmelerini sağlar. 

Yer elemanı, ürünlerinizi potansiyel müşterilere nasıl ve nereden ulaştıracağınızı belirler. Etkili bir dağıtım ağı, geniş müşteri erişimi ve artan satışlar için kritik öneme sahiptir.

Promosyon (Promotion): İletişim ve Müşteriye Ulaşma Yolları

Pazarlama karmasının son unsuru olan promosyon, hedef müşterilere ulaşmak için kullanılan stratejilerden biridir. Hedef kitlenin belirlenmesini ve tüketicilerle iletişim kurulmasını sağlar. Ürünün tanıtılmasında ve satış teşviği oluşturmada oldukça etkilidir.  Hedef pazarda müşteri talebini artırmak için kullanılan promosyonun adımları şu şekildedir:

  • Promosyon hedefleri tanımlanır.
  • Hedef kitle belirlenir.
  • Promosyon karması oluşturulur.
  • Promosyon mesajı geliştirilir.
  • Bütçe belirlenir.
  • Tanıtım programı oluşturulur.
  • Kampanya performansı iyileştirilir.
  • Müşteriye ulaşılır.

Promosyon kavramı, ürün ya da hizmetin tanıtımını yapma stratejisidir. Müşterilerin ihtiyaç duydukları hizmet hakkında bilgi almalarını sağlar.

Promosyon, ürünlerinizin pazardaki görünürlüğünü artırmak ve hedef kitle ile etkili iletişim kurmak için kullanılan stratejileri içerir. Etkili promosyonlar, marka bilinirliğini artırır ve müşteri tabanını genişletir.

4P'nin Pazarlama Stratejisindeki Rolü

Her işletme tüketiciye ulaşarak başarı elde etmeyi hedefler. 4P; şirketlerin pazarlama planı oluşturmasına ve aşamalı bir şekilde ilerlemesine yardımcı olmak amacıyla geliştirilen stratejilerden biridir. Hedeflenen alıcı kitlesinin ihtiyaçlarına uygun hizmet sunmaya yardımcı olur. Ürünün kalitesini artırarak kullanıcı deneyimini geliştirir.

Satış odaklı hizmet sunulan bu yaklaşım, bir ürünün fiyatından dağıtımına kadar tüm sürecin değerlendirilmesinde etkili olan bir pazarlama tekniğidir. Müşterinin ihtiyaçlarının daha çok göz önünde bulundurulmasına yardımcı olur. En uygun fiyatlandırmanın yapılması için gerekli analizlerin oluşturulmasına olanak tanır. Böylece pazarlama karması elemanlarıyla marka bilinirliği artmadan tüketici kazanmaya yardımcı olur. 

pazarlama yöntemleri

4P modeli, pazarlama hedeflerine ulaşmak için ürün, fiyat, yer ve promosyon karmasını stratejik olarak kullanır. Bu model, müşteri ihtiyaçlarını karşılarken aynı zamanda rekabet avantajı sağlamaya yardımcı olur.

4P Modelinin Stratejik Önemi

4P, ürün ya da hizmetlerin müşterilere nerede, nasıl ve hangi fiyatta sunulacağı hakkında kapsamlı değerlendirmeleri içeren stratejik modeldir. Artan rekabetle birlikte ön plana çıkarak hedef kitleye ulaşmak isteyen firmalara yardımcı olur.  Yer ve promosyon kavramlarıyla pazarlama karmasında yerini alır.

pazarlama aşamaları

4P'nin Hedef Pazar Belirlemedeki Yeri

Ürün, fiyat, yer ve promosyondan oluşan 4P, hedef pazara sunulacak olan ürünün en doğru koşullarda pazarlanmasını sağlar. Tüketici kitlesine göre yapılan araştırmalardan sonra satın alınacak nesnenin müşteri kitlesine uygunluğunu tespit edilir. Hedef pazara yönelik planlamalar oluşturmanıza katkıda bulunur. 4P; ürünün özelliklerine ve tasarımına bağlı olarak gerçek tüketicilere ulaştırmada etkili olur.

Pazar Pozisyonlandırma ve Rekabet Avantajı

Çoğu zaman firmaların, pazar yarışında binlerce işletmeyle rekabet içerisinde olması gerekir. Rakip markalar arasından ön plana çıkmak için farklı reklam faaliyetleri gerçekleştirmek bu nedenle önemlidir. 4P, ürünün tanıtımını ve piyasaya sürülmesini sağlayarak onu ön plana çıkarır. Her geçen gün değişen satış ilkeleriyle aşamaların takip edilmesine ve işletmelere uygun stratejilerin geliştirilmesine yardımcı olur. 

4P ve 4C Arasındaki Farklar

Pazarlama stratejileri içerisinde yer alan 4P ve 4C, ürün ya da hizmet satışının yapılması, müşteri deneyimi gibi hususlara odaklanan stratejilerdir. Firmalar gelişen teknolojilerle birlikte markalarını sürdürebilmek ve geleceğe yönelik adımlar atabilmek için farklı teknikler kullanırlar. Bu kapsamda ürün, fiyat, yer ve promosyon kavramlarının ortaya çıkmasıyla 4P’den sonra 4C’nin de zemini hazırlanmıştır.  Her iki satış tekniği arasındaki farklarda şu şekilde sıralanır:

  • 4P, ürünlerin özelliği, kalitesi, fiyatı ve karlılık oranını değerlendirir. Hizmetlerin yerel mağazalarda ya da sanal platformlarda nasıl ve hangi konumda sergileneceğiyle ilgilenir. 
  • 4C, ürünün özelliklerinin dışında daha çok müşteri odaklı davranmayı öneren bir pazarlama modelidir. Hedef tüketici üzerinden yapılan araştırmalar sonucu ihtiyaç duyulan hizmetler belirlenir. 4C modeliyle birlikte müşteri bütçesi göz önünde bulundurularak fiyat teklifleri yapılır. Daha çok iletişim odaklı bir hizmet anlayışı sunulur  

Kısaca özetleyecek olursak 4P, geleneksel pazarlama yöntemlerini ön planda tutar. 4C ise müşteri deneyimini göz önünde bulundurarak tüketici değeri, maliyeti, kolaylığına odaklanır.

4P, ürün odaklı bir yaklaşım sunarken, 4C modeli tüketici odaklıdır. 4C, müşteri değeri, maliyet, kolaylık ve iletişim üzerine kurulmuş bir pazarlama stratejisidir ve tüketicinin ihtiyaçlarına daha derinden odaklanır.

Pazarlamanın Evrimi: 4P'den 4C'ye

1960’lı yılların başından itibaren pazarlamada 4P kavramı ortaya çıkmıştır. Ürün ve kalitenin ön planda olduğu satış hizmetleri, daha sonra müşteri odaklı stratejilerle birlikte 4C’ye doğru kaymıştır. Satış artırma politikası yerini tüketici değerine ve maliyetine bırakmıştır. 4P’yi destekleyen önemli bir araç olarak bu kavram, hedef kitlenin incelenmesini ve bu doğrultuda hizmetler sunulmasını ifade eder.

Müşteri Odaklı Yaklaşım: 4C'nin Önemi

4C, müşteri odaklı bir yaklaşım modelidir. Pazarlamada oldukça etkili olan bu kavram, tüketici kitlenin belirlenmesiyle satışların ihtiyaçlar doğrultusunda yapılmasına olanak tanır. Philip Otler tarafından literatüre geçen 4C’nin temel unsurları şu şekildedir:

  • Müşteri Değeri: Tüketicilerin aldıkları ürün ya da hizmet hakkında kapsamlı bilgi sahibi olmak ve sorunların çözümünü oluşturmak
  • Müşteri Maliyeti: Hedef kitlenin bütçesine uygun ürün veya hizmet sunmak
  • Müşteri Kolaylığı: Tüketicilerin ürünlere kolayca ulaşabilmesini sağlayan dağıtım-ağ sistemini hayata geçirmek
  • Müşteri İletişimi: Karşılıklı etkileşim oluşturarak müşterilerin sorularına yanıt vermek

Müşteriye verilen değer ve hizmeti ön plana çıkaran 4C, etkin pazarlama yöntemlerinden biridir. Tüketicinin mutluluğuyla birlikte aldığı hizmetten memnun kalmasına odaklanır. 

pazarlama planı

4P ve 4C Modellerinin Uygulamalı Karşılaştırması

4P ve 4C modelleri pazarlamanın daha etkin ve planlı yapılmasını sağlayan stratejilerdir. Her iki kavram da satışı artırmayı ve kullanıcı memnuniyetini önemser. Uygulamada 4P daha çok hizmetin kalitesini ön planda tutarken 4C, müşteriye odaklanır. İki model de başarıya giden yolda son derece önemli pazarlama prensiplerini ifade eder. Ancak 4C daha çok tüketicinin ihtiyaçlarını göz önünde bulundurarak memnuniyeti hedefler.

Sıkça Sorulan Sorular

Pazarlamanın 4P'si ve bu stratejinin müşteri odaklı pazarlama kavramı olan 4C ile olan farkları hakkında merak edilenler.

Pazarlamanın 4P'si Nedir?

Pazarlamanın 4P'si; ürün (Product), fiyat (Price), yer (Place) ve promosyon (Promotion) olmak üzere dört temel pazarlama karması unsuru içerir. Bu model, ürün ve hizmetlerin pazarda nasıl sunulacağını, hangi stratejilerle tanıtılacağını ve müşterilere nasıl ulaşılacağını belirlemek için kullanılır.

4P ve 4C Arasındaki Farklar Nelerdir?

4P modeli ürün, fiyat, yer ve promosyon odaklıyken, 4C modeli müşteri ihtiyaçları (Customer), maliyet (Cost), iletişim (Communication) ve rahatlık (Convenience) üzerine kuruludur. 4P ürün merkezlidir; 4C ise tamamen müşteri odaklıdır ve müşteri deneyimini iyileştirmeyi hedefler.

Neden 4C Modeline İhtiyaç Duyulur?

4C modeli, günümüzdeki tüketici davranışlarının ve beklentilerinin daha iyi anlaşılmasını sağlar. Müşterilerin gerçek ihtiyaçlarını ve satın alma süreçlerini anlamaya yardımcı olur, böylece daha etkili ve kişiselleştirilmiş pazarlama stratejileri geliştirilebilir.

4P Modelinin Pazarlama Stratejisindeki Rolü Nedir?

4P modeli, bir işletmenin pazarlama stratejisinin temel taşlarını oluşturur. Ürün geliştirme, fiyatlandırma stratejileri, dağıtım kanalları ve promosyon faaliyetlerini kapsar, böylece ürün veya hizmetlerin piyasaya sürülmesi ve tanıtılması için bir çerçeve sunar.

4P ve 4C Modelleri Nasıl Birlikte Kullanılabilir?

4P ve 4C modelleri birlikte kullanılarak hem ürün merkezli hem de müşteri merkezli bir pazarlama stratejisi oluşturulabilir. Bu yaklaşım, ürünlerin ve hizmetlerin hem kalite ve fiyat açısından rekabetçi olmasını sağlarken, müşteri ihtiyaçlarını ve memnuniyetini de maksimize eder.

ideasoft monogram
IdeaSoft akıllı e-ticaret paketleri ile kendi e-ticaret sitenizi kurabilir, internetten satış yapabileceğiniz online mağazanızı açabilirsiniz. Hemen başvurarak 15 gün boyunca altyapımızı ücretsiz olarak deneyebilirsiniz.
Ferad Osman Sali
Ferad Osman Sali

E-ticaret Danışmanı

Ferad Osman Sali, E-ticaret, SEO stratejileri ve dijital pazarlama konularında uzmanlaşmış deneyimli bir profesyoneldir. İstanbul Üniversitesi mezunu olan Sali, 12 yıldır SEO ve dijital pazarlama, 8 yıldır da e-ticaret alanlarında çalışmakta... Yazar hakkında detaylı bilgi
E-ticarete başlayın

Popüler Videolar

video1 Cevapsız Sorular
video2 E-ticaretle Büyüyenler - Nilmum.com.tr
video5 Etkileyici Marka İsmi Bulmak
video4 İnternet'te Ne Satılır?
video3 Instagram'da Satış
video3 E-ticaretle Büyüyenler