Gümrük Tarife Cetveli Nedir? 2024 Gümrük Tarife Cetveli

Yazar: Savaş Çetinkaya
Güncellenme Tarihi: 27.05.2024
Gümrük Tarife Cetveli Nedir? 2024 Gümrük Tarife Cetveli

İthalat ve ihracat, birden fazla ülkenin gümrük kurallarının gözetilmesi gereken ticari işlemleri kapsar. Sürece dâhil olan ülkelerde yürürlükte olan kural ve standartların birbiri ile uyuşmaması hâlinde ortaya ciddi sorunlar çıkabilir. Bu ihtimali azaltmak ve uluslararası ticaret işlemlerinin problemsiz şekilde yürütülmesini sağlamak adına global düzeyde bazı kararlar alınmıştır.

Hemen E-ticaret'e Başlayın!

E-ticaret adım atmadan önce, IdeaSoft e-ticaret yazılımlarını ücretsiz deneyebilirsiniz.

image

Bu konularla ilgilenen, yurt dışına mal satışı gerçekleştiren ya da farklı ülkelerden ürün tedarik eden firmaların karşısına sıklıkla çıkan kavramlardan biri Gümrük Tarife Cetvelidir. Peki Gümrük Tarife Cetveli nedir? İthalat ve ihracat süreçlerinde ne gibi işlevleri vardır? Bu ve diğer pek çok sorunun cevabını bu yazımızda ele alacağız.

Gümrük Tarife Cetveli

Gümrük Tarife Cetveli Nedir?

Dünya Gümrük Örgütü, uluslararası ticaretin daha kolay şekilde yürütülebilmesi için Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi olarak isimlendirilen bir standart oturtmuştur. Örgüte üye olan ülkeler de bu standartlara uyum sağlamak adına kendi kurallarını koyar. Türk Gümrük Tarife Cetveli de bu tür bir standartlama endeksidir. Türkiye’nin taraf olduğu dış ticaret süreçlerinde alınan ya da satılan ürün ya da eşyaların sınıflandırılması bu sisteme göre yapılır. İlk Gümrük Tarife Cetveli, 1 Ocak 1958 günü yürürlüğüne girmiştir. Her yılın sonunda alınan Bakanlar Kurulu kararları ile söz konusu cetvel, sonraki sene kullanılmak üzere güncellenir.

Gümrük Tarife Cetveli Nedir?

Gümrük Tarife Cetveli, Türkiye’nin taraf olduğu dış ticaret süreçlerinde alınan ya da satılan ürünlerin sınıflandırılması için kullanılan bir standarttır. Bu cetvel, uluslararası Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi'ne dayanmaktadır.

Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi kapsamında eşyalara verilen kodlar 6 hanelidir. Türkiye Gümrük Tarife Cetveli’nde ise ürünler 12 haneli kodlar kullanılarak sınıflandırılır. Bu 12 hanenin ilk 6 basamağı Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemi’nde ilgili ürüne atanan rakamlardan oluşur. Yani Türkiye’de kullanılan tarife cetvelinin özünü, Dünya Gümrük Örgütü tarafından yaratılmış sistem oluşturur. E-ticarette Gümrükleme Hakkında Bilmeniz Gerekenler içeriğimizden yurt dışına ürün satma sürecinin nasıl işlediğine dair detaylara göz atabilirsiniz.

Gümrük Tarife Cetveli

Gümrük Tarife Cetveli Neye Göre Belirlenir?

Gümrük Tarife Cetveli, sınıflandırmaya konu olan eşyaların özelliklerine göre belirlenir. 12 haneli kodların her iki rakamı farklı bir özelliği tanımlamak üzere seçilir. En genel özellikler, fasıl numarası olarak bilinen ilk iki hane ile gösterilir. Ardından gelen her yeni iki rakam ise daha spesifik bir niteliği işaret eder. Bu rakamların ifade ettikleri teknik anlamda şöyle sıralanır:

  • İlk İki Rakam: Fasıl Numarası
  • İkinci İki Rakam: Pozisyon Numarası
  • Üçüncü İki Rakam: Alt Pozisyon Numarası
  • Dördüncü İki Rakam: Kombine Nomanklatür Numarası
  • Beşinci İki Rakam: Millî Alt Açılım Numarası
  • Altıncı İki Rakam: İstatistik Numarası

Yukarıda da belirttiğimiz üzere ilk 6 hane, uluslararası alanda da karşılığı olan Armonize Sistem Kodu’nu oluşturur. Devamında gelen ikinci 6 hane ise lokal tanımlamalarla ilgilidir.

Gümrük Tarife Cetveli Neye Göre Belirlenir?

Gümrük Tarife Cetveli, sınıflandırılan eşyaların özelliklerine göre belirlenir. 12 haneli kodlar, ürünlerin genel ve spesifik özelliklerini tanımlamak üzere seçilir.

Gümrük Tarife Cetveli, tıpkı bu alanda verilen teşvikler gibi internet üzerinden yurt dışına ürün satmayı düşünenler için büyük önem taşır. E-ihracat Teşvik Rehberi: Tüm Bilmeniz Gerekenler başlıklı yazımızdan bu konuya dair pek çok bilgiye ulaşabilirsiniz.

Gümrük Tarife Cetveli Neye Göre Belirlenir?

Gümrük Tarife Vergi Oranları Nasıl Hesaplanır?

Gümrük Tarife Cetveli vergi oranları açısından da son derece önemli bir sistemdir. Çünkü bu sistem sayesinde hangi ürün grubu için vergi oranının kaç olduğu rahatlıkla tespit edilebilir. Söz konusu sistemin, gümrük vergisi tarife cetveli olarak da bilinmesinin nedenlerinden biri de budur. Bu noktada belirleyici olan faktör, istatistik pozisyonudur. İstatistik pozisyonun ne olduğuna yazımızın devamında değineceğiz.

Gümrük Tarife Vergi Oranları Nasıl Hesaplanır?

Vergi oranları, eşyanın menşei, gümrük değeri ve istatistik pozisyonuna göre belirlenir. CIF bedeli üzerinden hesaplanan vergi oranı, gümrük vergisini oluşturur.

Ürün bazında vergi oranları belirlenirken göz önünde bulundurulan tek faktör, tarife cetveli sınıflandırılması değildir. Aşağıdaki iki detay da gümrük vergisinin belirlenmesi noktasında önem taşır:

  • Eşyanın menşei
  • Eşyanın gümrük değeri

Belirttiğimiz üç faktör doğrultusunda belirlenen oran, gümrük vergisinin hesaplanmasında kullanılır. Bu hesaplama için CIF bedelini oluşturan mal, sigorta ve navlun ücretlerinin toplamı vergi oranı ile çarpılır. Ulaşılan tutar, gümrük vergisi olarak kabul edilir. Yurt dışına mal satışındaki süreçlere dair daha fazla bilgiyi “E-ihracatta Vergilendirme Nasıl Yapılır?” başlıklı içeriğimizde bulabilirsiniz.

Ücretsiz e-kitap:

E-ticaret sitesi nasıl kurulur?

Formu doldurun, 10 adımda e-ticaret sitesi kurulumunu anlattığımız e-kitabı indirin.

Gümrük Tarife Cetveli Nasıl Sorgulanır?

Gümrük Tarife Cetveli sorgulama, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı’nın internet sitesi üzerinden kullanıma sunulan bir araç üzerinden yapılabilir. Tarife Arama Motoru adıyla bilinen bu araç, kelime ile ya da GTİP kullanarak sorgulama yapmaya izin verir. Fakat bu işlemin GTİP üzerinden gerçekleştirilmesi tavsiye edilir. Zira bu sınıflandırma çok detaylı hazırlandığından kelime bazında arama yaparak istenilen bilgiye ulaşmak çok zor olabilir. Bunu Araç Gümrük Tarife Cetveli üzerinden bir örnek ile açıklayalım.

Gümrük Tarife Cetveli Nasıl Sorgulanır?

Gümrük Tarife Cetveli sorgulama, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'nın Tarife Arama Motoru kullanılarak yapılabilir. Sorgulama, kelime veya GTİP kodu üzerinden gerçekleştirilebilir.

Gümrük Tarife Cetveli 87.02 pozisyon kodu, 10 veya daha fazla kişi taşımaya mahsus motorlu taşıtları ifade eder. Gümrük Tarife Cetveli 87.03 kodu ise binek araçları kapsar. Sadece 1 rakam üzerinden bu kadar farklı ürün gruplarının işaret ediliyor olması, kelime ile yapılan sorgulamaları karmaşık hâle getirebilir.

GTİP Nedir?

GTİP, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu ifadesinin kısaltılmış hâlidir. Bu değer, ilgili ürünün Gümrük Tarife Cetveli’ndeki yerini belirtir. Dolayısıyla ürünün özelliklerinden tabi olduğu vergi oranlarına kadar pek çok bilgiye GTİP üzerinden ulaşılabilir.

GTİP Nedir?

GTİP, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu anlamına gelir. Bu kod, ürünlerin Gümrük Tarife Cetveli'ndeki yerini belirtir ve ilgili ürünün özelliklerini ve tabi olduğu vergi oranlarını gösterir.

GTİP Fasıl Kodları Nelerdir?

GTİP fasıl kodları, söz konusu eşyanın birincil olarak hangi gruba dâhil olduğunu gösterir. 12 haneli kodun ilk iki rakamı fasıl kodunu ifade eder. Canlı hayvanlardan sanat eserlerine kadar ticareti yapılan yapılabilen her unsur için atanmış bir fasıl kodu olduğu söylenebilir. Toplam 99 adet olan fasıl kodlarının son ikisi, yani 98 ve 99, özel amaçlarla kullanılma ihtimaline karşı saklı tutulmuştur. 2024 yılı için tüm fasıl kodlarına buradan ulaşabilirsiniz.

GTİP Kodunun Kullanım Alanları Nelerdir?

GTİP kodu, pek çok farklı alanda kullanılabilir. Bu alanlar şöyle listelenebilir:

  • Dış ticaret işlemlerinde ürün kontrolü
  • Gümrük tarife tespiti
  • Nakliye vergilerinin, yerel ve global istatistiklerin hesaplanması
  • Ticaret konularının konuşulduğu toplantılar
  • Ürünlere dair menşei kurallarının belirlenmesi
  • Yerel vergilerin düzenlenmesi

GTİP Kodunun Kullanım Alanları Nelerdir?

GTİP kodu, dış ticaret işlemlerinde ürün kontrolü, gümrük tarife tespiti, nakliye vergileri, ticaret toplantıları ve ürün menşei kuralları gibi birçok alanda kullanılır.

Bu saydıklarımız dışında ürünlere uygulanacak KDV miktarlarının sorgulanmasında da GTİP kodu kullanılabilir. Diğer bir ifade ile Gümrük Tarife Cetveli KDV oranlarının saptanması ve kontrolü açısından da işlevsel bir sistemdir.

ideasoft monogram
IdeaSoft akıllı e-ticaret paketleri ile kendi e-ticaret sitenizi kurabilir, internetten satış yapabileceğiniz online mağazanızı açabilirsiniz. Hemen başvurarak 15 gün boyunca altyapımızı ücretsiz olarak deneyebilirsiniz.
Savaş
E-ticarete başlayın

Popüler Videolar

video1 Cevapsız Sorular
video2 E-ticaretle Büyüyenler - Nilmum.com.tr
video5 Etkileyici Marka İsmi Bulmak
video4 İnternet'te Ne Satılır?
video3 Instagram'da Satış
video3 E-ticaretle Büyüyenler