EAN Barkod Numarası Nedir? | Adım Adım Rehber ve Başvuru Süreci

EAN barkod numarası, güncel GS1 terminolojisinde çoğunlukla GTIN-13 olarak ifade edilen 13 haneli ürün kimliğinin EAN-13 barkoduyla gösterilen halidir. Bu numara ürünü benzersiz biçimde tanımlar; fiyat, stok, ürün açıklaması veya menşe ülkesi gibi bilgiler EAN numarasının içinde kodlanmaz, ilgili veri tabanlarında bu numarayla eşleştirilir. Türkiye'de ürünlerini kendi markasıyla piyasaya sunan işletmeler, ihtiyaç duydukları GS1 Firma Önek Numarası ve GTIN'ler için GS1 Türkiye üzerinden başvuru yapabilir. Bu rehberde EAN-13'ün yapısını, diğer barkod formatlarından farkını, başvuru, oluşturma ve sorgulama adımlarını bulabilirsiniz.

EAN Numarası Nedir?

EAN numarası, ürün ambalajındaki EAN barkodunun altında görülen sayısal ürün kimliğidir. EAN-13 barkodunda bu kimlik 13 haneden oluşur ve GS1 sisteminde GTIN-13 olarak tanımlanır. GTIN hakkında daha ayrıntılı bilgi için GTIN nedir? rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Bir ürün kasada veya depoda okutulduğunda sistem barkoddaki GTIN'i okur ve ürün adı, fiyatı veya stok durumu gibi bilgileri işletmenin veri tabanından çağırır. Bu nedenle EAN numarasının kendisi fiyat, üretim yeri veya ürün açıklaması gibi bilgileri doğrudan taşımaz. Depo yönetimi, satış ve stok sistemleri bu benzersiz ürün kimliğini kullanarak aynı ürünü farklı süreçlerde eşleştirebilir.

EAN Kodunun Yapısı ve Türleri

EAN-13, GTIN-13 numarasını barkod okuyucuların tarayabileceği biçimde gösteren yaygın GS1 barkodlarından biridir. Numara; GS1 Firma Öneki, ürün referansı ve son hanedeki kontrol basamağından oluşur. Firma önekinin uzunluğu sabit değildir; GS1 Türkiye, işletmenin ihtiyaç duyduğu ürün numarası kapasitesine göre farklı uzunluklarda firma öneki tahsis edebilir.

EAN-13 Nedir?

EAN-13, 13 haneli GTIN'i taşıyan bir barkod sembolüdür. GS1 Türkiye tarafından tahsis edilen GS1 Firma Öneki işletmeyi GS1 sistemi içinde tanımlar. Firma, kendisine ayrılan kapasite doğrultusunda ürün referanslarını oluşturur. Son hane ise kontrol basamağıdır ve ilk 12 haneden matematiksel olarak hesaplanır.

EAN-13'ün ilk rakamlarından ürünün hangi ülkede üretildiği sonucuna varılamaz. GS1 öneki, numaranın hangi GS1 üye organizasyonu üzerinden tahsis edildiğiyle ilişkilidir; ürünün menşe veya üretim ülkesini göstermez. Benzer şekilde barkod numarası tek başına fiyat veya ürün açıklaması gibi bilgileri de içermez.

EAN-8, UPC-A ve GTIN-14 Arasındaki Farklar

EAN-8, EAN-13 sembolü için yeterli alan bulunmayan küçük ambalajlarda kullanılan 8 haneli bir formattır. UPC-A ise 12 hanelidir ve özellikle Kuzey Amerika'daki perakende sistemlerinde yaygındır. EAN ve UPC farklı barkod sembolleridir; GTIN ise ürünlerin küresel olarak tanımlanmasında kullanılan numaralandırma sisteminin genel adıdır.

GTIN-14 daha çok koli gibi üst ambalaj seviyelerinde ticari ürünleri tanımlamak için kullanılabilir. Ancak bir koli veya palet sevkiyat sırasında bağımsız bir lojistik birim olarak takip edilecekse GS1 sistemindeki benzersiz lojistik kimlik SSCC (Serial Shipping Container Code) ile sağlanır. Bu ayrım özellikle tedarik zinciri ve depo operasyonlarında önemlidir.

EAN Barkodunun Faydaları

EAN/GTIN kullanımı, aynı ürünün satış, stok ve tedarik zinciri sistemlerinde ortak bir kimlikle tanınmasını sağlar. Barkod okutma, manuel ürün girişine olan ihtiyacı azaltarak işlemleri hızlandırabilir ve veri girişinden kaynaklanan hataların azaltılmasına yardımcı olabilir.

• Envanter Takibini Kolaylaştırır: Ürün hareketleri barkod üzerinden sisteme aktarılabildiği için envanter yönetimi ve stok kontrolleri daha düzenli yürütülebilir.
• Satış İşlemlerini Hızlandırır: Ürünün manuel olarak aranması veya kodunun yazılması yerine barkod okutularak ilgili ürün kaydına hızlıca ulaşılabilir.
• Manuel Veri Girişi Hatalarını Azaltır: Barkod sistemleri ürün kimliğinin otomatik okunmasını sağlayarak yanlış ürün kodu girme gibi operasyonel hataları azaltabilir.
• Standart Ürün Kimliği Sağlar: GS1 standartlarına uygun GTIN'ler farklı işletmeler, perakendeciler ve pazaryerleri arasında ortak ürün tanımlayıcısı olarak kullanılabilir. Bununla birlikte GTIN zorunluluğu kanal, kategori ve ürün türüne göre değişebilir.

EAN Numarası Nasıl Alınır?

Türkiye'de kendi markanızla piyasaya sunduğunuz ürünler için GS1 standardına uygun yeni GTIN'ler oluşturmak istiyorsanız GS1 Türkiye sistem üyeliğine başvurmanız gerekir. GS1 sisteminde ürünün numaralandırılmasından normal şartlarda marka sahibi sorumludur. Başka bir markanın mevcut ürününü değiştirmeden satıyorsanız yeni bir EAN oluşturmak yerine ürünün marka sahibi tarafından atanmış GTIN'ini kullanmalısınız.

1. Adım 1: Barkod İhtiyacınızı Belirleyin ve Başvuru Yapın: Kaç farklı ürün veya ürün çeşidi için GTIN oluşturacağınızı belirleyin. GS1 Türkiye, ihtiyaç duyulan numara kapasitesine göre farklı uzunluklarda GS1 Firma Önek Numarası tahsis eder. Başvuru işlemleri GS1 Türkiye'nin online üyelik sistemi üzerinden başlatılabilir.
2. Adım 2: Güncel Başvuru Belgelerini Hazırlayın: Başvuruda işletme türüne göre faaliyet belgesi, üyelik taahhütnamesi, yetkili imza belgeleri ve mali bilgileri gösteren belgeler talep edilebilir. İstenen belgeler işletmenin hukuki yapısına ve başvuru dönemine göre değişebildiği için başvuru sırasında GS1 Türkiye'nin güncel belge listesini esas alın. E-ticaret faaliyetiniz için henüz işletme kurmadıysanız e-ticaret için şirket kurma rehberimizi inceleyebilirsiniz.
3. Adım 3: Sistem Giriş Bedelini Ödeyin: Başvuru sırasında ödenecek sistem giriş bedeli, işletmenin durumu ve talep edilen firma öneki kapasitesi gibi kriterlere göre belirlenir. Üyeliğin başladığı yılı takip eden dönemlerde ise GS1 Türkiye tarafından belirlenen yıllık sistem kullanım bedeli uygulanır. Güncel tutarlar her yıl değişebildiği için ödeme öncesinde resmi tarifeyi kontrol edin.
4. Adım 4: Firma Önekinizle GTIN Oluşturun: Başvurunuz tamamlandıktan sonra tahsis edilen GS1 Firma Önek Numarasını kullanarak ürünlerinize GTIN atayabilirsiniz. Farklı ürün veya GS1'in yeni GTIN gerektiren ürün varyasyonları için ayrı numara kullanmanız gerekir.

EAN Barkod Oluşturma ve Baskı Süreci

GTIN'inizi belirledikten sonra bu numarayı EAN-13 barkod sembolüne dönüştürerek ürün ambalajında kullanabilirsiniz. Ürün barkodu oluşturma sürecinde yalnızca numaranın doğru olması yeterli değildir; kontrol basamağı, barkod ölçüleri, kontrast, sessiz alanlar ve baskı kalitesi de tarama performansını etkiler.

ideasoft Ücretsiz Barkod Oluşturucu Aracı

ideasoft'un Yapay Zeka Destekli e-Ticaret Paketlerini Hemen Keşfet!

• Online Barkod Oluşturucu Araçlar: Geçerli GTIN'inizi kullanarak EAN-13 barkod görseli oluşturabilirsiniz. Ancak görsel oluşturmak ile resmi bir GTIN edinmek aynı işlem değildir. GS1 sisteminde kullanılacak benzersiz ürün numarası önce yetkili GS1 sistemi üzerinden edinilmeli veya tahsis edilmelidir.
• Kontrol Basamağı Hesaplama: EAN-13'ün son hanesi ilk 12 basamaktan hesaplanır. Örneğin ilk 12 hane 869123456789 olsun. Soldan başlayarak 1., 3., 5., 7., 9. ve 11. konumlardaki rakamların toplamı 37'dir. 2., 4., 6., 8., 10. ve 12. konumlardaki rakamların toplamı 31'dir ve bu değer 3 ile çarpılarak 93 elde edilir. Toplam 130'dur. Bu sayıyı bir sonraki 10 katına tamamlamak için gereken değer 0 olduğu için kontrol basamağı 0, tam GTIN-13 ise 8691234567890 olur.
• Baskı ve Tasarım Kuralları: EAN barkodlarında en güvenli kontrast koyu renkli çubuklar ile açık renkli zemindir; klasik kullanım siyah çubuk ve beyaz zemindir. Barkodun iki yanında gerekli "sessiz alanların" bırakılması, boyutların korunması ve baskının lekesiz ve net olması taranabilirlik açısından önemlidir. Seri üretim öncesinde baskı örneğini test etmek faydalıdır.

EAN Barkodunu Nereden Sorgulayabilirsiniz?

Bir EAN/GTIN numarasının GS1 sistemindeki kayıtla eşleşip eşleşmediğini kontrol etmek için resmi GS1 sorgulama hizmeti kullanılabilir. Bu kontrol, numaranın hangi GS1 lisans sahibiyle ilişkili olduğunu ve veri mevcutsa temel ürün bilgilerini görmenize yardımcı olur. Ancak bir GTIN kaydının bulunması, elinizdeki fiziksel ürünün orijinal olduğunu tek başına kanıtlamaz.

• Verified by GS1: GS1'in eski GEPIR hizmeti 31 Aralık 2023 itibarıyla Verified by GS1 ile değiştirilmiştir. EAN, UPC veya diğer GTIN'leri sorgulayarak numaranın GS1 kayıtlarıyla eşleşip eşleşmediğini, numarayı lisanslayan işletmeyi ve mevcutsa temel ürün bilgilerini kontrol edebilirsiniz. Bu bilgiler B2B süreçlerinde tedarikçi ve ürün verilerini kontrol ederken de kullanılabilir.
• Barkod Tarayıcı Uygulamaları: Mobil barkod tarayıcıları, kamerayla barkodu okuyup kendi veri kaynaklarındaki ürün adı, fiyat veya mağaza bilgilerini gösterebilir. Ancak bu uygulamalardaki bilgiler GS1'in resmi kayıtlarıyla aynı kapsamda veya güncellikte olmayabilir. Resmi GTIN kontrolü için Verified by GS1'i esas alın.

Sıkça Sorulan Sorular