Anonim Şirket Nedir? Nasıl Kurulur?

Yazar: Ferad Osman Sali
Güncellenme Tarihi: 22.04.2024
Anonim Şirket Nedir? Nasıl Kurulur?

Anonim şirket, sermayesini paylara bölmüş ve pay sahiplerinin sorumluluğunun sınırlı olduğu bir şirket türüdür. Şirketin sahibi olan pay sahipleri, yatırdıkları sermaye oranında sorumlu tutulurlar. Anonim şirket, genellikle büyük ölçekli işletmelerde ve halka açık şirketlerde tercih edilen bir kurumsal yapıdır.

Anonim Şirketin Hukuki Yapısı ve Özellikleri

Anonim şirketin hukuki yapısı şu özellikleri içerir:

  • Sermaye Payları: Anonim şirket, pay sahipleri tarafından satın alınan sermaye paylarına dayanır. Paylar, sermayenin bölümlerini temsil eder.
  • Sorumluluk Sınırlaması: Pay sahiplerinin sorumluluğu yatırdıkları sermaye ile sınırlıdır. Şirketin borçlarından dolayı pay sahiplerinin kişisel mal varlıkları riske edilmez.
  • Yönetim Organları: Genellikle yönetim kurulu, genel kurul ve üst düzey yöneticilerden oluşan bir hiyerarşiye sahiptir. Yönetim, pay sahipleri tarafından seçilir.
  • Halka Açılma İmkanı: Anonim şirket, hisselerini halka açma ve geniş bir yatırımcı kitlesine hisse senetleri sunma imkanına sahiptir.
  • Denetim: Yatırımcı koruması ve şeffaflık amacıyla denetim mekanizmaları içerir.
  • Ortak Karar Alma: Genel kurul, önemli kararları almak ve şirket politikalarını belirlemek için pay sahiplerini bir araya getirir.

Anonim şirketin kuruluşu, belirli yasal düzenlemelere uygun olarak gerçekleşir ve genellikle bir şirket kuruluş sözleşmesi, noter tasdiki, ticaret siciline kayıt ve ilgili resmi belgelerin sunulması gibi adımları içerir.

Anonim Şirketin Diğer Şirket Türlerinden Farkları

Anonim Şirket ve Limited Şirket Arasındaki Farklar

Anonim şirket ile limited şirket arasındaki temel farklar şunlardır:

Anonim ŞirketLimited Şirket
Sermaye Yapısı:
Anonim şirketin sermayesi paylara bölünmüş ve genellikle daha büyük ölçekli işletmelerde bulunur.
Sermaye Yapısı:
Limited şirketin sermayesi ortaklar (limited ortaklar) tarafından belirlenir ve genellikle daha küçük veya aile şirketlerinde tercih edilir.
Sorumluluk Sınırlaması:
Pay sahiplerinin sorumluluğu yatırdıkları sermaye ile sınırlıdır.
Sorumluluk Sınırlaması:
Limited ortakların sorumluluğu genellikle yatırdıkları sermaye ile sınırlıdır, ancak genel ortaklar için sınırsız sorumluluk söz konusu olabilir.
Yönetim Yapısı:
Genellikle bir yönetim kurulu, genel kurul ve üst düzey yöneticilerden oluşan karmaşık bir hiyerarşiye sahiptir.
Yönetim Yapısı:
Daha esnek bir yönetim yapısına sahiptir ve ortaklar arasında belirlenen bir anlaşma çerçevesinde yönetilir.

Diğer Şirket Türleri ile Karşılaştırma

Anonim şirket, diğer şirket türleri ile kıyaslandığında bazı temel farklara sahiptir:

  • Komandit Şirket:
    • Komandit şirkette ortaklar arasında sınırlı ve sınırsız sorumlu ortaklar bulunur. Anonim şirkette ise sorumluluk genellikle pay sahipleriyle sınırlıdır.
  • Kollektif Şirket:
    • Kollektif şirkette ortaklar arasında sınırsız sorumluluk bulunurken, anonim şirkette pay sahiplerinin sorumluluğu sınırlıdır.
  • Kooperatif:
    • Kooperatifler genellikle ortakların eşit haklara sahip olduğu bir yapıya sahiptir. Anonim şirket ise genellikle paylar oranında oy hakkına dayanan bir yönetim yapısına sahiptir.

Bu farklı şirket türleri, işletmenin ölçeği, ortakların sorumluluk tercihleri ve yönetim yapısı gibi faktörlere bağlı olarak seçilir.

Anonim Şirket Kurmanın Avantajları ve Dezavantajları

Anonim Şirket Kurmanın Avantajları

1. Sermaye Artırma Kolaylığı:

Anonim şirketler, halka açılma imkanına sahip oldukları için geniş bir yatırımcı kitlesine hisse senetleri sunabilir ve sermaye artırımını kolayca gerçekleştirebilirler.

2. Sorumluluk Sınırlaması:

Pay sahipleri, yatırdıkları sermaye oranında sorumludur ve kişisel mal varlıkları şirket borçlarından etkilenmez.

3. Kurumsal Yönetim ve Şeffaflık:

Anonim şirketler genellikle karmaşık bir yönetim yapısına sahiptir, bu da şirketin daha etkin ve şeffaf bir şekilde yönetilmesine olanak tanır.

4. Halka Açılma İmkanı:

Anonim şirketler, halka açılabilecekleri için daha büyük bir sermaye toplama potansiyeline sahiptirler.

5. Devir Kolaylığı:

Hisse senetleri, anonim şirketlerde daha kolay devredilebilir, bu da likidite avantajı sağlar.

Anonim Şirket Kurmanın Dezavantajları

1. Yönetim Karmaşıklığı:

Anonim şirketler genellikle karmaşık bir yönetim yapısına sahiptir ve bu durum karar alma süreçlerini yavaşlatabilir.

2. Maliyetler:

Kurulum ve yönetim aşamalarında ortaya çıkan maliyetler anonim şirketler için yüksek olabilir. Ayrıca, denetim ve raporlama gereklilikleri de maliyetli olabilir.

3. Halka Açılma Zorlukları:

Halka açılmak, borsaya girmek veya halka arz düzenlemek, belirli yasal ve mali gereksinimleri beraberinde getirir ve bu süreç karmaşık olabilir.

4. Hisse Sahiplerinin Kontrolsüz Satışları:

Halka açık anonim şirketlerde, hisse sahiplerinin kontrolsüz hisse satışları, şirketin hisse değerini olumsuz etkileyebilir.

5. Daha Fazla Denetim ve İdari İhtiyaç:

Anonim şirketler, daha fazla denetim ve idari işlem gereksinimine tabidir, bu da ek yük ve maliyet anlamına gelebilir.

Anonim Şirket Nasıl Kurulur?

Anonim Şirket Kuruluş Aşamaları

  • Fikir ve Planlama
  • İsim Seçimi ve Tescili
  • Sermaye Belirleme
  • Kurucu Ortaklar Arasında Anlaşma
  • Noter Onayı
  • Ticaret Sicili Başvurusu
  • Vergi Dairesi Başvurusu
  • İlgili İzin ve Ruhsatlar
  • Kurumsal Kimlik ve Web Sitesi Oluşturma

Anonim Şirket Kurarken Gerekli Belgeler ve Süreç

  • Kuruluş Başvuru Formu:
  • İmza Sirküleri:
  • Şirket Sözleşmesi:
  • Ticaret Sicili Gazetesi İlanı:
  • Vergi Mükellefiyeti Başvurusu:
  • İlgili İzin ve Ruhsatlar:

Anonim Şirket Kuruluş Maliyetleri

25.11.2023 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 7887 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile anonim ve limited şirketler için en az sermaye tutarı artırılmıştır. Bu bağlamda, 2024 yılında anonim şirket kuruluşu için gereken asgari sermaye tutarı 250.000 TL'dir. Bu sermayenin dörtte biri olan 40.000 TL'nin şirket kuruluşu öncesinde banka hesabına yatırılması gerekmektedir.

Anonim şirket kuruluşu için gereken diğer maliyetler ise aşağıdaki gibidir:

  • Noter masrafları:

 İmza sirküleri için ortalama 500 TL, kuruluş vekaleti için 500 TL ve toplamda yaklaşık 800-1000 TL'dir.

  • Ticaret Odası masrafları:

 Ticaret Odası kayıt ücreti, ilan ücreti ve diğer masraflar için ortalama 2.000 TL'dir.

  • Mali müşavir masrafları:

Şirket kuruluşu, tescil ve defter tasdik işlemleri için ortalama 3.000 TL'dir.

  • Damga vergisi: 

Anonim şirket kuruluş sözleşmesi için 100 TL damga vergisi ödenmesi gerekmektedir.

Bu maliyetler toplamda yaklaşık 10.000 TL'yi bulmaktadır.

Bu maliyetlere ek olarak, şirket kuruluşu için gerekli olan diğer giderler de dikkate alınmalıdır. Örneğin, şirket unvanı tescili, şirket ünvanı ve logo tasarımı, şirket internet sitesi tasarımı gibi giderler de olabilir.

Anonim Şirket Kurmak İsteyenlerin Bilmesi Gerekenler

Sermaye Gereksinimleri ve Yatırım Şekilleri

  • Sermaye Gereksinimleri:
    • Anonim şirketler, belirli bir sermaye gereksinimini karşılamak zorundadır. Sermaye, pay sahipleri tarafından ödenen hisse senedi değerleriyle belirlenir.
  • Hisse Senedi Türleri:
    • Anonim şirketlerde çeşitli hisse senedi türleri olabilir. Bu türler arasında adi hisse senetleri, imtiyazlı hisse senetleri gibi seçenekler bulunabilir.
  • Sermaye Artırımı:
    • Şirket, ilerleyen dönemlerde sermaye artırımına gidebilir. Bu, yeni hisse senetleri ihraç ederek veya mevcut payları değer artışı ile satarak gerçekleşebilir.

Yönetim Kurulu ve Genel Kurul Yapılanması

  • Yönetim Kurulu:
    • Yönetim kurulu, şirketin stratejik yönlendirmesinden sorumludur. Üyeler genellikle genel kurul tarafından seçilir ve şirketin günlük işleyişine liderlik eder.
  • Genel Kurul:
    • Genel kurul, pay sahiplerini temsil eder ve önemli kararları alır. Genel kurul, yönetim kurulunu seçer, mali raporları onaylar ve diğer stratejik konularda kararlar alır.

Vergisel Yükümlülükler ve Avantajlar

  • Kurumlar Vergisi:
    • Anonim şirketler, elde ettikleri kar üzerinden kurumlar vergisine tabidirler.
  • Katma Değer Vergisi (KDV):
    • Şirketin faaliyet alanına bağlı olarak KDV mükellefiyeti söz konusu olabilir.
  • Düzenli Raporlama ve Denetim:
    • Anonim şirketler, düzenli olarak finansal raporlar hazırlamak ve denetim süreçlerine tabi olmak zorundadırlar.
  • Finansal Esneklik ve Sermaye Piyasası Erişimi:
    • Anonim şirketler, hisse senetlerini halka arz edebilir ve sermaye piyasalarına erişebilirler.
  • Hisse Senedi İle Ödeme:
    • Anonim şirketler, çalışanlarına performanslarına bağlı olarak hisse senetleri ile ödeme yapma esnekliğine sahiptir.

Anonim şirket kurmak isteyenlerin bu unsurları dikkate alması, şirketin etkili bir şekilde yönetilmesine ve yasal yükümlülüklerine uyum sağlamasına yardımcı olacaktır.

İlgili içerikler

ideasoft monogram
IdeaSoft akıllı e-ticaret paketleri ile kendi e-ticaret sitenizi kurabilir, internetten satış yapabileceğiniz online mağazanızı açabilirsiniz. Hemen başvurarak 15 gün boyunca altyapımızı ücretsiz olarak deneyebilirsiniz.
Ferad Osman Sali
Ferad Osman Sali

E-ticaret Danışmanı

Ferad Osman Sali, E-ticaret, SEO stratejileri ve dijital pazarlama konularında uzmanlaşmış deneyimli bir profesyoneldir. İstanbul Üniversitesi mezunu olan Sali, 12 yıldır SEO ve dijital pazarlama, 8 yıldır da e-ticaret alanlarında çalışmakta... Yazar hakkında detaylı bilgi
E-ticarete başlayın

Popüler Videolar

video1 Cevapsız Sorular
video2 E-ticaretle Büyüyenler - Nilmum.com.tr
video5 Etkileyici Marka İsmi Bulmak
video4 İnternet'te Ne Satılır?
video3 Instagram'da Satış
video3 E-ticaretle Büyüyenler