Özel alışveriş sitelerinin düşüşü ve dikey e-ticaretin yükselişi

2 Haziran 2017
Sinan Oypan

Kendi işini kurmak isteyen girişimciler yeni iş fikirleri üzerine düşünürken, e-ticaret modellerini de göz önünde bulundurmaya çalışıyorlar. Farklı iş modelleri girişimcilerin yapacakları yatırımları doğrudan etkilerken, günümüzde ilgi gören iş modellerine yatırım yapmak da işin uzun vadede ayakta kalabilmesini sağlar.

Türk e-ticaret ekosisteminin büyümesinde önemli bir rol oynayan özel alışveriş siteleri de bu iş modellerinden biriydi. Türkiye’de e-ticaretin tarihi 1990 sonlarına dayansa da 2008 yılında özel alışveriş kulüplerinin pazara girmesiyle beraber e-ticaret sektörü yeni bir şekil almaya başladı. 2008’de Markafoni ile başlayan özel alışveriş siteleri özellikle 2012 ve 2013’e kadar hızlı bir büyüme gösterdiler; ancak 2013 sonrasında bu trendde ciddi bir düşüş olmaya başladı.

Türkiye’nin ilk özel alışveriş kulübü niteliğini taşıyan Markafoni’nin dün (01 Haziran 2017) itibariyle faaliyetlerine son verdiğini duyurmasıyla beraber özel alışveriş sitelerinin artık eski popülerliğinde olmadığını gösteren işaretlerden biri oldu.

Yeni trendler artık özel alışveriş kulüplerinin geride bırakarak, bu sitelerin popülerliğinin düşmesine neden oldu. 2013’ten sonra bu pazarda ciddi bir daralma olmaya başladı. VIPDukkan, Limango, Daybuyday, bingomingo ve evim.net 2013 ile 2015 yılları arasında faaliyetlerini durduran özel alışveriş siteleri arasında yer alıyor. 2008’den sonraki ilk 4-5 yıllık süreç bu iş modelindeki firmalar için güzel ve karlı geçmiş olsa da farklı sebeplerden dolayı faaliyetlerini durdurmak zorunda kaldılar.

Türkiye’de özel alışveriş sitelerinin modası tam anlamıyla halen geçmiş değil; halen daha faaliyetlerine devam eden firmalar da bulunuyor; ancak bu firmaların da iş modelleri zaman içerisinde biraz değişiklik göstermek zorunda kaldı.

Özel alışveriş sitelerinin kapanmasının ardında yatan sebep ne?

Yukarıda da bahsettiğimiz gibi özel alışveriş sitelerinin kapanmasının ardında birçok farklı neden bulunuyor. Ancak bu sebeplerden bazılarını elimize aldığımızda, sebepleri şu şekilde sıralamak mümkün olabilir.

Yeni ürün gamlarının oluşturulamaması: Özel alışveriş kulüpleri sektöre ilk girdiklerinde, stok fazlası bulunan ya da stokta kalan ürünleri tedarikçi firmalardan alarak, uygun fiyatlı bir şekilde üyelerine satıyorlardı. Tabii ki ilk birkaç yıl özel alışveriş siteleri bu talebi rahat bir şekilde karşılayabiliyorlardı. Üye sayılarının çok olmaması, e-ticaretin kullanıcılar arasında yeni yeni yaygınlaşmaya başlaması gibi etkenler, stoklardaki ürünlerin yavaş bir şekilde tüketilmesini sağlıyordu. Ancak bu sitelerin popülerliğinin artmasıyla beraber, firmalar yeni ürün gamları oluşturmakta zorlandılar. Tedarikçilerin elindeki stok fazlası ürünlerin azalması ya da tükenmesi, yeni kampanyalar oluşturmayı bir hayli zorlaştırdı.

Ünlü markaların kendi e-ticaret sitelerini açmaları: Özel alışveriş kulüpleri bilinen ve ünlü markaların stok fazlası ürünlerini de satıyorlardı ve ancak 2010’larda Türkiye’de e-ticaretin yükselişe geçmesiyle beraber açılan e-ticaret sitesi sayısı da bir hayli arttı. Bu yükselişi gören üretici markalar da kendi e-ticaret sitelerini oluşturarak ürünlerini burada satmaya başladılar ve çeşitli kampanyalarla tüketicileri kendi e-ticaret sitelerine çekmeye başladılar.

İade sorunu: Yaşanan sorunlardan bir tanesi de iade sorunları oldu. Tüketiciler 15 günlük yasal iade haklarından dolayı bu siteler üzerinden birçok ürün siparişi verdiler. Tabii ki e-ticarette iadeler olacaktır; ancak sık bir şekilde iade taleplerinin olması, şirketlerin karlılığını ciddi şekilde etkiledi. İade sırasında kargo ücretlerinin firmalar tarafından karşılanması da şirketleri zarara yönelten faktörler arasında yer aldı.

Kullanıcı alışkanlıklarının değişmesi: Özel alışveriş siteleri üyelerine özel kampanya ve fırsatlar sunmaktaydı. Bu da tüketicileri ayrıcalıklı hissettiriyordu. Biri sizi davet etmedikçe bu siteler üzerinde alışveriş yapamıyordunuz; fakat zaman içinde bu sitelerin bu modeli değiştirmesiyle beraber dileyen herkes siteler üzerinde alışveriş yapmaya başladı. Bu da ayrıcalık hissiyatının ortadan kalkmasına neden oldu. Bu tür yaklaşımlar da kullanıcı alışkanlıklarının değişmesine neden oldu.

Ürün teslimat süresinin beklenmesi: Bir diğer faktör de tüketicilerin, ürünleri satın aldıktan sonra ürün teslimatı için kampanya bitiş tarihilerini beklemek zorunda kalmaları oldu. Günümüzde tüketiciler hızlı bir şekilde ürünlerine ulaşmak istiyor ve bu sebeple de birçok marka aynı gün içinde ürünü kargoya verme vaadinde bulunuyor. Kampanya bitiş tarihlerini beklemek de kullanıcıların günümüzde tercih ettikleri bir durum olmamaya başladı.

Dikey e-ticaret siteleri neden yükselişe geçti?

Türk e-ticaret ekosisteminin büyümesiyle beraber yatay e-ticaret sitelerinin yanında dikey e-ticaret firmaları da yükselmeye başladı. Belli bir ürün gamı üzerine yoğunlaşan bu dikey e-ticaret firmaları kendilerine uygun hedef kitlelere ulaşmayı başardılar. Yatay e-ticarete kıyasla dikey firmalar daha küçük ölçekte oldukları için müşteri hizmeti konusuna yatırım yapmaya başladılar.

Niş bir alanda oldukları için yaptıkları işte ve sattıkları ürünlerde yatay firmalara göre daha iyi hizmet vermeye başladılar. Müşteri sayılarının az olması, müşterileriyle daha iyi iletişim kurmalarını kolaylaştırırken, satış sonrası sağladıkları destek de yatay e-ticaret firmalarına kıyasla daha iyi bir hal almaya başladı.

Bunların yanı sıra tüketicilerin e-ticaret konusunda bilgilenmeleri, internet üzerinden yapılan alışverişlerin güvenli olduğunu fark etmeleri de niş alanlarda hizmet veren sitelerin önünü açan faktörler arasında yer aldı.

Giriş maliyetlerinin düşük olması, e-ticaret altyapı sistemlerinin kolay ulaşılabilir ve uygun fiyatlı oluşu, birçok farklı ödeme altyapısının bulunması ve ödeme sistemlerinin entegrasyonun kolay bir hale gelmesi de dikey e-ticarete olan yatırımların artmasını sağladı.

Sektörel olarak da dikey alanda birçok boşluğun bulunması, köşe başlarının kapılmamış oluşu ve sektörde dikey anlamda çok büyük oyuncuların olmayışı da girişimcilerin ve KOBİ’lerin dikey alanlara yatırım yapmasını kolaylaştırdı.

Türkiye e-ticaret pazarı 2010-2013 yılları arasında hızlı bir yükselişe geçti ve sonrasında biraz daha kontrollü bir şekilde ilerlemeye başladı. 2013 sonrasında kapanan e-ticaret firmaları olsa da sektöre yeni giriş yapan firmalar da oldu. Bir dönem özel alışveriş siteleri trend olarak gösterilse de günümüzde dikey firmalara olan ilgi daha fazla olmuş durumda. Ancak tüketiciler için iş modelinden çok kendilerine sunulan satış öncesi ve sonrası destek daha ön plana çıkmakta. Ürünlerin kalitesi ve fiyatlandırma politikaları da tüketicilerin satın alma kararını etkileyen faktörler arasında yer alıyor.

Kendi işinizi kurmayı ve bir e-ticaret sitesi açmayı planlıyorsanız, dikey alanlara yatırım yapmayı ve iş modelinizi bu şekilde oluşturmayı düşünebilirsiniz. Bütçenize uygun e-ticaret altyapı sistemleri için İdeasoft olarak size farklı alternatifler sunmaktayız. 15 günlük demo talebi oluşturduğunuzda hizmetlerimizi deneyebilir ve sonrasında kendi işinizin sahibi olmak için adımlarınızı atabilirsiniz.

IdeaSoft akıllı e-ticaret paketleri ile kendi e-ticaret sitenizi kurabilir, internetten satış yapabileceğiniz online mağazanızı açabilirsiniz. Hemen başvurarak 15 gün boyunca altyapımızı ücretsiz olarak deneyebilirsiniz.

En çok okunan yazılar

Benzer yazılar

Girişimciler için marka ismi bulma rehberi
Marka ismi bulma süreci, girişimci olmak isteyenlerin geçtiği ve çoğu zaman da zorlandığı süreçlerden biri. Doğru marka ismini bulmanın yanı sıra marka kimliğini yansıtacak ve tüketicilerin akılların kalacak bir isim bulmak da...
21 Haziran 2020
Sinan Oypan
Kendi işini kurmak isteyenler için girişim fikirleri – 2021
2021’de kendi işini kurarak, internetten satış yapmak isteyenler için bu yazımızın konusu 2021’de öne çıkacak girişim fikirleri. Farklı girişimlerde bulumak ve farklı iş modellerine yönelmek isteyenlerin yanı sıra...
25 Kasım 2020
Sinan Oypan
Site üzerinde geçirilen süreyi artırmak için kullanabileceğiniz taktikler
E-ticaret sitelerinde geçirilen süreyi artırmak, kullanıcıların site üzerinde daha fazla ürünü incelemesini sağlarken, aynı zamanda geri dönüşümlerin de artırılmasına yardımcı olur. Web site trafiği analizlerinde de önemli...
23 Nisan 2018
Sinan Oypan
Hedef kitle analizi nasıl yapılır?
Hedef kitle analizi yapmadan, iş planınızı oluşturamaz, pazarlama, reklam ve satış stratejilerinizi geliştirerek ürünlerinizin tanıtımını yapamazsınız. Markanızı tanımlayan ve marka konumlandırmasında önemli bir yere sahip olan...
10 Mart 2020
Sinan Oypan
E-ticarette ürün yönetimi nasıl daha iyi yapılır?
E-ticarette ürün yönetimi, uzun vadede başarılı bir e-ticaret sitesi yönetmenin altın anahtarlarından biri. Stokların kontrolü, popüler ürünlerin beğenilmesi, ürünle ilgili talep yaratılması gibi birçok konu ürün yönetimi...
21 Temmuz 2019
Sinan Oypan
İletişim sayfası tasarımlarında sık yapılan hatalar
İletişim sayfası e-ticaret sitenizdeki en önemli sayfalardan biri olduğu için, tasarım ve içerik olarak tüketicileri birçok konuda bilgilendirmeli ve yönlendirmeli. Tüketiciler, satın alma öncesi ya da sonrasında markanızla kolay...
21 Haziran 2019
Sinan Oypan
E-ticarette ürün paketleme neden önemli?
E-ticaret sitenizde sattığınız ürünlerin tüketicilere nasıl gönderildiği önemli bir konu olduğu için ürün paketleme konusu üzerinde durmanız gerekmektedir. Ürünün paket, ambalaj veya kutu seçiminin yanı sıra paket ...
7 Şubat 2020
Sinan Oypan
E-ticaret şirketleri için lojistik yönetimi ipuçları
Lojistik yönetimi, e-ticaret firmalarının sorumlu olduğu ve doğru bir şekilde yapmaları gereken çalışmalardan biri. Tüketicilerin siparişlerini takip etmek, doğru ürünleri doğru müşterilere göndermek, çalışacak güvenili...
4 Mayıs 2020
Sinan Oypan
Girişimcilerin para yönetiminde sıkça yaptığı hatalar
Girişimcilikte para yönetimi çok önemlidir. Eldeki sermayenin doğru kullanılması, doğru alanlara yatırımların yapılması ve harcamaların kontrol altında tutulması girişimin sağlam bir şekilde ayakta durmasını...
5 Haziran 2017
Sinan Oypan
Sosyal medya hesap yönetimi nasıl yapılır?
Sosyal medya hesap yönetimi, sosyal ağlardaki pazarlama, reklam ve müşteri destek çalışmalarınızın temelini oluşturmaktadır. Doğru bir şekilde yönetilmeyen hesaplar, firmaların bu mecralar üzerindeki çalışmalarını olumsuz...
21 Mart 2020
Sinan Oypan
Kampanyalı ürünler ile satışları nasıl artırabilirsiniz?
Kampanyalı ürünler ile satışları artırmak, uzun süredir hem e-ticaret hem de fiziki mağazalar tarafından sıklıkla kullanılmakta. İnternette satış yaparken de kampanyalardan farklı şekillerde farklı amaçlar için...
11 Haziran 2020
Sinan Oypan
İnternet sitenize trafik çekmenizi sağlayacak 16 yöntem
İnternet sitenizin trafiğini artırmanız, gelirlerinizi de artırmanıza yardımcı olacaktır. E-ticaret sitenize trafik çekmek için birçok farklı yöntem bulunuyor ve bunları yaptığınızda hem trafiğinizi hem de gelirlerinizi...
6 Ekim 2016
Sinan Oypan